Het verzet tegen de snelle groei van datacenters – de afgelopen jaren sterk versneld door kunstmatige intelligentie – is inmiddels een wereldwijd fenomeen. Gemeenschappen, buurtorganisaties en activistische groepen mobiliseren zich om geplande projecten tegen te houden, waardoor infrastructuurinvesteringen ter waarde van tientallen miljarden dollars worden vertraagd of stilgelegd. Voor steeds meer mensen wordt duidelijk welke omvangrijke sociaal-ecologische schade en ongelijkheid de groei van datacenters en aanverwante AI-toepassingen met zich meebrengen.

Datacenters, de fysieke infrastructuur achter AI, zijn lokale strijdpunten geworden waar mensen zich kunnen verenigen tegen de macht en agenda van big tech en de miljardairsklasse. Op 15 juli sloot Extinction Rebellion (XR) zich aan bij een actie van het bevriende collectief Geef Tegengas tegen de bouw van een nieuw datacenter nabij Station Sloterdijk in Amsterdam. Het datacenter is eigendom van het Britse Pure Data Centre Group (Pure DC) en is al verhuurd aan Microsoft. XR-activisten gooiden waterballonnen gevuld met een mengsel van waterstofperoxide, azijnzuur, zout en acrylverf over het hek, op het beton en staal, met als doel corrosie en roest te veroorzaken.

De meeste kritiek op datacenters richt zich op de ingrijpende gevolgen voor de omliggende leefomgeving. Een recent rapport van de Verenigde Naties noemt onder meer het hoge energieverbruik, de grote uitstoot van broeikasgassen door elektriciteitsnetten die afhankelijk zijn van fossiele brandstoffen, het dagelijkse waterverbruik van miljoenen liters voor het koelen van servers en de groeiende hoeveelheid elektronisch afval. Daar komen hoge energiekosten in de gebieden waar datacenters zich vestigen en ernstige geluidsoverlast bij. Volgens Geef Tegengas zal het Microsoft-datacenter in Amsterdam ‘evenveel elektriciteit verbruiken als alle Amsterdamse huishoudens samen’ en de bouw van 30.000 woningen in de stad vertragen.

Datacenters creëren relatief weinig banen, die bovendien vaak laagbetaald zijn, terwijl ze tegelijkertijd een toekomst mogelijk maken waarin een groot aantal banen wordt geautomatiseerd. Dat kan een ernstige bedreiging vormen, omdat verdringing van werknemers en grootschalige werkloosheid de sociale ongelijkheid verder kunnen vergroten. Tegelijkertijd is het belangrijk om niet mee te gaan in het ideologisch geladen verhaal van tech-CEO’s dat AI arbeid kan en zal vervangen.

Daarbij spelen ook geopolitieke belangen een rol. The Guardian onthulde dat het Microsoft-datacenter in Middenmeer, in de gemeente Hollands Kroon, werd gebruikt om informatie over inwoners van de Gazastrook op te slaan. Israël zou deze informatie vervolgens hebben gebruikt voor het coördineren van luchtaanvallen en arrestaties.

Tot slot worden datacenterontwikkelaars en technologiebedrijven er op grote schaal van beschuldigd democratie te ondermijnen door publieke inspraak en verantwoording te omzeilen via ondoorzichtige afspraken en intensieve lobbyvoering.

De oplossing is duidelijk: AI en datacenters moeten collectief en democratisch worden beheerd en gecontroleerd. In plaats van AI over te laten aan een handvol tech-oligarchen, moet de technologie dringend worden omgevormd tot een publieke voorziening. Juist daarom is een internationale beweging, verbonden met lokale verzetsgroepen, van groot belang om weerstand te bieden aan de steeds autoritairder opererende Big Tech.

6 november, Amsterdam: actie tegen datacenter van Microsoft

'Microsoft is een mega datacenter aan het bouwen in Amsterdam en we hebben jou nodig om het te stoppen!', aldus de oproep van Geef Tegengas. De actiegroep organiseert op 6 november in Amsterdam een 'massa-actie' tegen dat datacenter.

De oproeptekst vervolgt met: 'Als dit plan doorgaat, dan gaat dit datacenter:

• evenveel elektriciteit verbruiken als alle huishoudens in Amsterdam;
• de bouw van 30k woningen in Amsterdam vertragen;
• de macht van Big Tech vergroten;
• legers faciliteren die hun digitale wapens en surveillancesystemen uitbreiden;
• gebruikmaken van bloedmineralen die onder gruwelijke omstandigheden in het Globale Zuiden worden gewonnen.

Geen datacenter in Amsterdam! Nergens een datacenter!'

Blijf hier op de hoogte van de actie.

Op 6 en 7 zijn er in heel Europa acties tegen datacenters Stop Smerige Datacenters - Actiedagen 6-7 November 2026 (Stop Dirty Data Centres)

Overgenomen van socialisme_*nu.