In een lange tirade van meer dan 70 minuten tijdens een persconferentie op 10 augustus zei Trump dat de hoofdstad van het land, Washington DC, 'is overgenomen door gewelddadige bendes en bloeddorstige criminelen, rondzwervende groepen wilde jongeren, verslaafde gekken en daklozen. En we pikken dat niet langer.'

Iedereen weet dat hij met ‘wilde jongeren’ zwarte jongeren bedoelt. Met ‘gebieden met veel criminaliteit’ bedoelt hij de zwarte gemeenschap.

Trump gaf vervolgens opdracht tot een buitengewone inzet van federale macht in een Amerikaanse stad door de Nationale Garde naar de hoofdstad te sturen. Hij plaatste de politie van de stad onder federaal toezicht en zette 500 federale wetshandhavers in, waaronder 120 FBI-agenten, 50 plaatsvervangende US marshals en agenten van de Drug Enforcement Agency en het Bureau of Alcohol, Tobacco, Firearms and Explosives.

Sommigen zullen patrouilleren en anderen zullen te zien zijn in gebieden met veel criminaliteit of druk verkeer. De eerste nacht werden 23 inwoners opgepakt, op die zaterdagavond werden er 68 gearresteerd.

Aangezien deze maatregel volgens de federale wetgeving zonder toestemming van het Congres slechts 30 dagen mag duren, dreigde Trump dat hij de noodtoestand zou afkondigen als het Congres de maatregel niet zou verlengen.

Trump beschreef de inzet als onderdeel van een bredere inspanning om de stad te 'bevrijden' en 'weer groot te maken'. Hij beweert zelfs dat hij de stad weer 'mooi' zal maken.

Het is geen verrassing dat hij beloofde troepen naar andere steden te sturen, waarbij hij specifiek Chicago, New York, Baltimore en Oakland in Californië noemde. Al die steden hebben zwarte burgemeesters en grote Afro-Amerikaanse gemeenschappen.

Washington, DC, ooit bekend als ‘Chocolate City’, wordt al tientallen jaren bestuurd door zwarte politici. Met 290.772 inwoners vormen Afro-Amerikanen de grootste etnische groep, met 43 procent, ongeveer vier procent meer dan de witte bevolking van de stad. (Nog eens 15 procent bestaat uit mensen van verschillende etnische afkomst.)

De burgemeester van DC, Muriel Bowser, en andere lokale ambtenaren waren niet op de hoogte van de overname; ze hoorden en zagen het op televisie.

Tijdens een live townhall-bijeenkomst op sociale media riep burgemeester Bowser de leden van de gemeenschap op om 'onze stad te beschermen, onze autonomie te beschermen, ons zelfbestuur te beschermen en deze man te verslaan en ervoor te zorgen dat we een Democratisch Huis kiezen, zodat we een buffer hebben tegen deze autoritaire drang'.

'We zijn geen 700.000 schoften en punks', voegde ze eraan toe. 'We hebben geen buurten die met de grond gelijk gemaakt moeten worden. We moeten duidelijk zijn over ons verhaal, wie we zijn en wat we willen voor onze stad.'

De Amerikaanse minister van Justitie Pam Bondi ging door en benoemde Terry Cole, hoofd van de Drug Enforcement Administration, tot 'noodcommissaris van politie'. De stad spande een rechtszaak aan. Districtsrechter Ana Reyes gaf de partijen – waaronder Trump, Bondi en het ministerie van Justitie – de opdracht om samen met de autoriteiten van DC een plan uit te werken. Vervolgens trok de regering-Trump de richtlijn van Bondi in.

Noodzaak van zelfbestuur

'Dit is de eerste keer ooit dat een president gebruik heeft gemaakt van sectie 740 van de Home Rule Act – DC is geen staat – om de lokale politie te federaliseren', aldus dr. Heidi Bonner, voorzitter van de afdeling Strafrecht en Criminologie aan de East Carolina University.

Hoewel de inwoners van DC hun eigen politici kiezen en hun eigen inkomsten genereren, heeft het Congres nog steeds zeggenschap over het beleid van de stad, waarvan het vaak gebruik maakt. (De inwoners van DC hebben een vertegenwoordiger zonder stemrecht in het Huis van Afgevaardigden en geen stem in de Senaat.)

De situatie in DC is uniek omdat de stad – die geen status als staat heeft – bijzonder kwetsbaar is voor federale interventie. Maar het biedt Trump een testcase op weg naar autoritarisme. Democratische burgemeesters in het hele land hebben Trump gewaarschuwd zijn greep op de macht op het gebied van law and order niet uit te breiden.

Brandon Johnson, burgemeester van Chicago, zei in een verklaring: 'Het inzetten van de nationale garde zou alleen maar leiden tot destabilisatie van onze stad en ondermijning van onze inspanningen op het gebied van openbare veiligheid.'

Brandon Scott, burgemeester van Baltimore, reageerde fel: 'Als het gaat om de openbare veiligheid in Baltimore, moet hij de rechtse propaganda uitzetten en naar de feiten kijken. Baltimore is veiliger dan ooit in de afgelopen 50 jaar.'

Barbara Lee, voormalig Afro-Amerikaans congreslid en nieuw gekozen burgemeester van Oakland, schreef op X: 'De karakterisering van Oakland door president Trump is onjuist en gebaseerd op bangmakerij in een poging om goedkope politieke punten te scoren.'

Stephen Miller, een invloedrijke adjunct-stafchef van het Witte Huis en bekend voorstander van witte suprematie, voerde op 11 april de retoriek op en twitterde zonder bewijs: 'De misdaadcijfers in grote blauwe steden zijn nep. De echte cijfers over criminaliteit, chaos en disfunctioneren zijn veel hoger. Iedereen die in die gebieden woont, weet dat. Ze plannen hun hele leven eromheen. Democraten proberen de beschaving te ontwrichten. President Trump zal haar redden.'

Wat nu?

Critici noemen de actie van Trump een 'brutale machtsgreep', vooral omdat er geen sprake is van een noodsituatie. In feite daalt de criminaliteit in DC.

Trump zegt dat de uitvoerende macht het recht heeft om te doen wat de president wil vanwege de nationale veiligheid en valt rechters aan die tegen hem beslissen.

Eerder zette Trump de Californische Nationale Garde in Los Angeles in, ondanks dat de gouverneur dat niet wilde. Gouverneur Newsom heeft het bevel aangevochten, omdat hij stelt dat het in strijd is met zowel het Tiende Amendement als de federale wet. De Posse Comitatus Act, aangenomen in 1878, beperkt de betrokkenheid van het leger bij civiele wetshandhaving. Een federale rechtbank in San Francisco behandelt de zaak nu.

Dit groeiende patroon van federale herroepingen zou de machtsverhouding tussen de uitvoerende, wetgevende en rechterlijke macht permanent kunnen veranderen. Het schept ook een gevaarlijk precedent voor federale controle over de lokale wetshandhaving.

De realiteit is dat Trump een witte supremacist, racist en nationalist is. Hij streeft naar een terugkeer naar een witte republiek waar zwarten en andere onderdrukte nationale minderheden en vrouwen ondergeschikt zijn. Dat is wat hij bedoelt met 'Make America Great Again'.

De overname van DC is, net als de aanval van Trump op gerrymandering en diversiteit, gelijkheid en inclusie (DEI), bedoeld om de vertegenwoordiging van zwarten en andere raciale minderheden als burgers en inwoners van het land uit te wissen. Als hij zegt dat het land terug moet naar 1776, toen indianen werden afgeslacht en zwarten slaven waren, bedoelt hij dat er op scholen, universiteiten en in musea geen positieve vermelding van hen mag zijn.

Grassroot-organisatie

Nadat Trump de Nationale Garde in Los Angeles had ingezet, begonnen gemeenschapsgroepen onder leiding van activisten voor immigrantenrechten een tegenoffensief te organiseren, en dat doen ze nog steeds.

Ze gebruiken verschillende tactieken, zoals het confronteren van gemaskerde ICE-immigratieagenten en hun vrienden, het filmen ervan en het inschakelen van advocaten om immigranten te helpen die verdwenen zijn. Ze vertrouwen niet op de gevestigde Democratische Partij of gekozen functionarissen.

Afro-Amerikanen weten beter dan wie ook hoe ze dat moeten aanpakken. Het kostte een massale burgerrechtenbeweging jaren van protesten om het stemrecht te krijgen.

Het model van Los Angeles laat zien hoe het moet. Georganiseerde geweldloze massaprotesten, inclusief burgerlijke ongehoorzaamheid, moeten worden gepland.

Dit artikel stond op Against the Current. Nederlandse vertaling redactie Grenzeloos.

Foto: Leden van de Nationale Garde in de straten van Washington DC. Copyright: Nationale Garde / X