GLOBALISERING

Op donderdag 9 maart om 20.45 u komt het programma "Mondialisation : la contre-attaque"("Globalisering: de tegenaanval") op de TV-kanaal ARTE(een soms Franstalige, soms Duitstalige kanaal, te zien op het Amsterdamse kanaal en misschien ook in andere Nederlandse steden). Met oonder andere beelden van Seattle en Keulen, de strijd tegen de MAI, ATTAC, de tournee van inheemse boeren door Europa, en veel critici van de WTO en IMF, waaronder Susan George en onze eigen Belgische kameraad Eric Toussaint.

--------------------------------------------------------------------------------

DEBAT KALENDERPANDEN

Aanstaande donderdag, 9 maart, om 20 uur is er een debat in de kalenderpanden (Entrepotdok 98) over de zogenaamde "Vrijplaatsen" in Amsterdam. Aan het debat doen ondermeer Geert Mak en een aantal kunstenaars en politici mee.

--------------------------------------------------------------------------------

DE PARADOX VAN DE MYTHE

Ik vraag me sterk af wat nu precies de idee achter het artikel 'De verbeelde vrouw - Revalidatie van het feminisme' uit Grenzeloos 53 was. De inleiding had het over zaken als waar is het feminisme gebleven, verschillen in generatie, identificeren van thema's voor de toekomst en bespreken van het geleefde en gelezen verleden etc., maar ik kon daar heel weinig van terugvinden. In feite was het hele betoog nogal 'rommelig' en weinig inspirerend. Zover als er een trend in het verhaal was, was dat vlug korte metten maken met heersende ideologie over vrouwen (postmoderne identiteiten, biologisch anders), via wat schoppen tegen mannen (nog steeds geen zin in minder werken, blijven dominante beestjes) naar de link tussen kapitalisme en patriarchaat. Aan het eind wordt er een beetje gespeculeerd over kapitalisme zonder impliciete vrouwenonderdukking en zelfs socialisme met vrouwenonderdrukking. Maar deze potenti‰le cliffhanger blijft links hangen en we zijn toch weer terug bij de morele eis 'geen (echt) socialisme zonder feminisme en geen feminisme zonder (echt) socialisme'. Hoera (gaap)! Er zijn denk ik goede reden om niet een dergelijk betoog te houden. Niet omdat het allemaal niet waar is, maar omdat het niet duidelijk maakt wat de uitdaging is waar we voor staan. Mijns inziens gaat het om het onderkennen van een bepaalde paradox: Enerzijds is vrouwenonderdrukking nog steeds heel helder, breed en duidelijk aanwezig. Neem bijvoorbeeld de engelse krant 'The Observer' van afgelopen zondag. Een artikel gaat over een 'wetenschappelijke' studie van de University of California waarin gesteld wordt dat verkrachting een natuurlijk biologisch gebeuren is, d.w.z. het gaat niet om geweld maar om seks. Argument: jonge vrouwen op het hoogtepunt van hun 'childbearing age' zijn oververtegenwoordigd in de verkrachtingsstatistieken. Plus dat onder andere diersoorten zoals vis en eenden seks vaak ook met geweld gepaard gaat. Dit soort 'wetenschappelijke' achterlijkheid is wel heel uitgespoken maar allerminst vreemd. Anderzijds is de dominante ideologie rond vrouwen compleet het tegenovergestelde. De focus is op vrijheid, op zelfrealisatie, op autonomie, op ontdekking, op controle, op macht, op de ontdekking van het eigene, op creativiteit etc. Van het mentaal orgasme tot Oprah Winfreh, voor vrouwen is er een wereld van opportunity. Je zou bijna denken dat vrouwenbevrijding al had plaats gevonden en we in het domein van de vrijheid leven. Dat ideologie veel dominanter kan zijn dan de geleefde werkelijkheid is niet vreemd, noch dat het voor de onderdrukten een leven van vrijheid schetst. Wat paradoxaal is aan het dominante vrouwenvertoog is dat de vrijheid in ontelbare varianten meteen in het hier en nu wordt gepropageerd. Meestal is dat voor de onderdrukten pas in de hemel. Deze paradox is misschien iets minder scherp als je mee rekent dat er natuurlijk best veel voor vrouwen is veranderd. Bijvoorbeeld: 'Voor de eerst zijn er nu meer vrouwelijke dan mannelijk eerstejaars', Volkskrant 25 januari. Bovendien draait het systeem prima en is sowieso de hele maatschappij meer postmodern en individualistisch is geworden. Maar het sprookje staat toch wel heel erg haaks op de werkelijkheid. Je zou dus kunnen stellen dat we in een speciaal soort hoogst ideologisch tijdperk zitten. Kennelijk is het systeem in staat een serie mythen te construeren die toch heel aantrekkelijk zijn en aansluiten bij bepaalde verwachtingen, een bepaalde zingeving en ruimte geven, toegankelijk zijn, geborgenheid geven etc. Zelfs al staat het redelijk haaks op de werkelijkheid. Zelfs in die mate dat het een groot deel van het kritische bewustzijn van de 2e feministische golf kon neutraliseren en zelfs de mantel daarvan kon overnemen. Dat heeft ook te maken met een aantal kritieke zwaktes van de vrouwenbeweging en van de progressieve beweging in het algemeen. Een dergelijke ideologie breek je niet door louter terug te vallen op het aantonen dat de werkelijkheid veel grauwer is. Noch door het aanhalen van de collectiviteit, bijvoorbeeld noties als 'de vrouwenbeweging' of 'wij vrouwen' worden helemaal niet per definitie als bevrijdend of zelfs interessant ervaren. Noch door het eenvoudig propageren van verzet of actie (idem dito). Mythen hebben hun eigen kracht en logica en je moet ze ook op dat vlak bestrijden. Het beste in het artikel in Grenzeloos waren ook de contrasterende foto's. Daar zag je heel mooi hoe de mythe van de moderne vrouw wordt gepropageerd en dat er iets heel vreemd aan is. Mythe makerij in het huidige kapitalisme heeft alles te maken met een enorme snelle manipulatie van beelden, associaties, woordenspellen, emoties, geluiden etc. In de recente briljante en subversieve film Fight Club wordt schitterend aangegeven hoever dit is doorgedrongen in het hersens van de hoofdrolspeler. Het gevecht ligt op het niveau van het mechanisme van propagatie van de ideologie (het hele media/commercie/emotie complex van Big Brother tot MTV). Op dat niveau zul je zelf heel interessante, alternatieve beelden en verhalen moeten brengen. Uiteindelijk hebben wij een veel mooier beeld van de werkelijkheid en de vrijheid. Maar je bent wel gedwongen om dat heel mooi en verassend te vertellen. Ik zou Sabine en Saskia wel eens over vrijheid willen zien schrijven. Hint? Bart van Wijck 26/2/2000

--------------------------------------------------------------------------------

SOLIDARITEITSVERKLARING VS MARINE UIT VIEQUES

De onderstaande organisaties en individuen hebben dit document ondertekend, omdat we ons zorgen maken over situatie van het volk van het Puerto Ricaanse eiland Vieques, vanwege de aanwezigheid van de Amerikaanse marine en haar activiteiten op het eiland. De laatste vijftig jaar heeft de Amerikaanse marine meer dan drie-vierde van het grondgebied van Viques bezet. Dit gebeurde zonder de toestemming van de volkeren van zowel Viques als de rest van Puerto Rico. De Amerikaanse marine en haar NAVO-bondgenoten hebben Viques gebruikt als springplank voor militaire operaties. Al meer dan vijftig jaar bombardeert de Amerikaanse marine the wateren en het grondgebied van Vieques en heeft ze het eiland volgestouwd met een enorm wapenarsenaal. Dit had en heeft veschrikkelijke effecten op het milieu, de gezondheid, de economische en culturele ontwikkeling en de archeologische erfschatten van het volk van Vieqeus. Vieques kent geen vrede en het voortbestaan van het volk is in gevaar. Al decennialang hebben grote groepen van de Puerto Ricaanse maatschappij de aanwezigheid van de Amerikaanse marine en zijn gevolgen weerstaan. In april 1999 liet een Marinevliegtuig twee bommen vallen, die hun doel misten, maar die de dood veroorzaakten van David Sanes, inwoner van Vieques. Zijn dood resulteerde in een explosie van verontwaardiging onder het Puerto Ricaanse volk. Sindsdien omvat het protest tegen de aanwezigheid van de Amerikaanse marine alle sectoren van de bevolking, inclusief de arbeidersbeweging. Honderden demonstranten hebben hun tentjes opgeslagen in de gebieden die onder controle staan van de marine. Hierdoor worden nieuwe bombardementen onmogelijk gemaakt. De protesten hebben zo'n uitstraling, dat Clinton, gedwongen werd een speciale onderzoekscommissie in te stellen. De marine is nog steeds van zins om de bezetting van Vieqeus voort te zetten. Geconfronteerd met dit dramatische voorbeeld van coloniale dwang, militarisme, misbruik van natuurlijk bronnen en minachting voor het menselijk leven en de natuur, willen wij, de ondergetekenden, onze volledige solidariteit uitspreken met de strijd van het volk van Vieques voor demilitarisatie, de teruggave van het land aan het volk, het schoonmaken van het leefmilieu, ontwikkeling en vrede. De strijd van Viques is ook onze strijd. Het is een strijd voor de waardigheid van onze volkeren, voor het zelfbeschikkingsrecht van de Caribische volkeren, voor de bescherming van het milieu, voor demilitarisatie en om er voor te zorgen, dat de geprodoceerde rijkdom door het volk ook gebruikt zal worden ten behoeve van dat volk. We eisen dat de regering van de VS en haar militaire bondgenoten de wil respecteren van het volk van Vieques en Porto Rico en het land, dat vijftig jaar geleden geroofd en misbruikt werd, teruggeven aan de bewoners.

Internationaal Uitvoerend Komitee Vierde Internationale

--------------------------------------------------------------------------------