Misschien is Donald Trump verkeerd begrepen: toen hij beloofde dat de oorlog met Iran zou eindigen in een ‘onvoorwaardelijke overgave’, realiseerden we ons niet dat dat betekent dat hijzelf zich zou ‘overgeven’.

Maar even serieus: temidden van de wervelende onzekerheden over de vraag of de oorlog echt voorbij is en wat er nu gaat gebeuren, zijn er een aantal zaken waarover we duidelijkheid moeten scheppen. Ten eerste was dit een afschuwelijke imperialistische oorlog met gruwelijke wereldwijde gevolgen, een hele wereld aan nevenschade.

Ten tweede was het, toen de oorlog eenmaal was begonnen, van essentieel belang dat de Verenigde Staten en Israël werden verslagen in hun streven naar totale regionale verovering. We moeten hardop zeggen dat dit niet alleen ‘de oorlog die Trump zelf koos’ was, zoals veel Democraten doen, maar dat deze oorlog het verdiende om verloren te worden.

Ten derde zeggen we dit zonder enige sympathie voor het moorddadige Iraanse regime, dat al decennia lang verantwoordelijk is voor massamoorden en executies van de eigen bevolking – ook dit jaar nog, terwijl Trump loze beloften deed dat ‘er hulp onderweg is’.

Ten vierde is de bittere breuk tussen de gangsterregeringen van de regering-Trump en Benjamin Netanyahu reëel en tactisch belangrijk voor de solidariteitsstrijd met Palestina.

Strategisch gezien blijft het Amerikaans-Israëlische partnerschap echter intact — en kan het rampzalig worden versterkt door een voorgesteld ‘United States-Israel Defense Technology Cooperation Initiative’ in het ontwerp van de National Defense Authorization Act 2027, dat er in wezen op gericht is hun militair-industriële operaties te versmelten.

Anatomie van een debacle

Trump en enkele van zijn adviseurs zijn woedend op Benjamin Netanyahu omdat hij de Amerikaanse president heeft misleid om de oorlog te beginnen op basis van de absurde beloften van een onmiddellijke militaire overwinning, een snelle ineenstorting van het Iraanse regime en de installatie van een marionettenregering naar het model van ‘Venezuela 2.0’.

Uiteindelijk gaf Trump zich over aan de realiteit en bereikte hij niets van wat hij aan het begin van ‘Epic Fury’ zo arrogant had beloofd.

Een deel van de MAGA-achterban is woedend op Trump omdat hij de oorlog is begonnen; veel pro-Israëlische neoconservatieve haviken en zelfs sommige ‘pragmatische centristen’, waaronder Democraten, zijn boos dat hij niet is doorgegaan en ‘de klus niet heeft afgemaakt’; de financiële markten stonden op het punt in paniek te raken over een wereldwijd economisch bloedbad als de oorlog zou voortduren; en het meest doorslaggevend was dat de Amerikaanse bevolking wankelde onder de inflatoire golf als gevolg van de oorlog, die door de mensen terecht wordt gezien als een oorlog zonder constructief doel.

Binnen Israël — waar de meerderheid van de Joodse bevolking sinds 7 oktober 2023 op tragische wijze ongevoelig is geworden voor de genocide in Palestina en het catastrofale leed in Libanon — steeg Trumps populariteit bij het uitbreken van de oorlog ver boven die van hun eigen premier uit.

Met het ‘Memorandum of Understanding’ tussen de VS en Iran is Trumps politieke positie in Israël ingestort. Wat Netanyahu betreft: hij heeft een permanente oorlog nodig om zijn coalitie van extreemrechtse politici, religieuze fundamentalisten en in wezen neonazistische kolonisten-pogromisten in stand te houden en om zijn eigen corruptieprocessen opgeschort te houden. En de zogenaamde belangrijkste oppositie in Israël hekelt Netanyahu niet omdat hij de oorlog is begonnen, maar omdat hij de door de VS opgelegde ‘vernedering’ van het staakt-het-vuren heeft aanvaard.

Voor deze Israëlische regering is het dan ook van essentieel belang om de overeenkomst tussen de VS en Iran te torpederen en de hervatting van deze verwoestende oorlog af te dwingen. Dat is de belangrijkste reden waarom Israël doorgaat met het bombarderen van Libanon, waarbij dagelijks tientallen burgers omkomen, direct na de aankondiging van weer een nieuwe ‘wapenstilstand’-overeenkomst.

Wereldwijde gevolgen

Waar dat toe leidt in de bredere regionale politiek van de VS, Israël en Iran en in de wereldeconomie, zal pas na verloop van tijd duidelijk worden. Maar laten we niet over het hoofd zien hoe de volkeren van het Midden-Oosten (zoals sommigen het nu noemen, West-Azië) en de wereld slachtoffers zijn van deze imperiale ramp.

De langetermijngevolgen van de blokkade van de Straat van Hormuz hebben implicaties voor de hongersnood in het Zuiden die pas over minstens een jaar volledig bekend zullen zijn. En dat op een moment waarop een ‘super-El Niño’-fase in de Stille Oceaan de landbouw kan treffen door enorme klimaatverstoringen.

De bezettings- en annexatiewoede van Israël in Zuid-Libanon bedreigt het hele voortbestaan van de Libanese staat. In Gaza en op de Westelijke Jordaanoever zijn de Palestijnen menselijke offers op het altaar van het kolonialisme en de onverschilligheid van de VS en Europa.

Als het Iraanse regime de oorlog heeft gewonnen – althans wat betreft zijn voortbestaan en de controle over de Straat van Hormuz en de beloften van sanctieverlichting en enorme subsidies voor wederopbouw van de Golfstaten – dan heeft het Iraanse volk dat niet gedaan. Meer dan een miljoen Iraniërs zijn recent werkloos geworden en duizenden of tienduizenden zijn eerder dit jaar door de regering vermoord.

En laten we niet vergeten dat de Iraanse president een jaar geleden – vóór de ‘twaalfdaagse oorlog’ van 2025, vóór de massamoorden op demonstranten en vóór de meest recente oorlog – de natie waarschuwde dat de hoofdstad Teheran zou moeten worden ‘geëvacueerd’ omdat het water daar uiteindelijk op zou raken. Alsof de bevolking ergens heen zou kunnen.

De interne crises in Iran maken het scenario onmogelijk dat door sommige geopolitieke experts – en delen van de anti-imperialistische linkse beweging die beter zouden moeten weten – wordt verkondigd, namelijk dat Iran nu een ‘vierde wereldmacht’ is geworden.

De Amerikaans-Israëlische oorlog tegen Iran is weer een voorbeeld van hoe het imperialisme problemen creëert die het zelf niet kan oplossen. Ook hier geldt dat de nederlaag van de VS en Israël in deze oorlog en de gedeeltelijke breuk tussen de VS en Israël toe te juichen zijn — en als dat alles de ijzeren greep van Trump op de Amerikaanse politiek verzwakt, des te beter.

Maar we mogen ons geen illusies maken dat dat op korte termijn automatisch de weg vrijmaakt voor progressieve oplossingen; daarvoor zijn massabewegingen, volksmobilisaties en alternatieve politiek nodig, die nog moeten worden georganiseerd.

Dit artikel stond op Solidarity. Nederlandse vertaling redactie Grenzeloos.