Terwijl de Libanese autoriteiten een akkoord hebben gesloten met de koloniale staat Israël, waarmee ze de Libanese soevereiniteit en het recht op verzet van Hezbollah met voeten treden, verenigen meer dan 300 vooraanstaande Arabische academici, kunstenaars en activisten hun stemmen om de Arabische eenheid te bevestigen tegen normalisatie met Israël, de steun voor de verzetsbewegingen die strijden tegen het Israëlische kolonialisme en het recht op zelfbeschikking van de Arabische volkeren. Dit manifest vormt een politieke interventie van groot belang.

Wanneer het volk op een dag wil leven,
dan moet het Lot wel reageren,
dan moet de duisternis wel verdwijnen,
dan moeten de ketenen wel breken

Abu El Kacem Chebbi

Wij, intellectuelen, academici, kunstenaars en activisten uit de Arabische wereld en de diaspora, nemen het woord.

Op een moment dat het bloed van ons volk in stromen vloeit onder de Israëlisch-westerse bommen, doen we dat nu. Want er wordt nog een andere oorlog tegen ons gevoerd, stiller maar even dodelijk: die van de normalisatie met de vijandelijke staat Israël, die onze regio teistert, afgekondigd door corrupte leiders tegen de wil van hun volkeren, tegen hun herinnering, tegen hun vergoten bloed. Van de Abraham-akkoorden tot het kaderakkoord dat op 26 juni 2026 in Washington tussen Libanon en Israël is ondertekend: verraad is nu aan de orde van de dag. We veroordelen dat met de grootste kracht.

We moeten de dingen bij hun naam noemen: die overeenkomst is geen vredesverdrag tussen gelijken, maar de formalisering van een onderdanigheidsverhouding, waarbij de offers die het Libanese volk heeft gebracht voor de verovering van zijn land en zijn waardigheid volledig worden genegeerd. Terwijl de officiële vertegenwoordigers elkaar onder het oog van de Amerikaanse camera’s de hand schudden, voerde het Israëlische leger op de dag van de ondertekening opnieuw aanvallen uit op Libanees grondgebied. Een tegenstelling die op zichzelf al veel zegt over de ware aard van de ondertekende tekst: een capitulatie verhuld in de retoriek van soevereiniteit. Israëlische leiders zeggen het ronduit: hun plan reikt verder dan Hezbollah en de zuidgrens van Libanon.

Wat hier op het spel staat, is van oudere datum. Het gaat om een 'Groot-Israël', dat de grenzen van 1948 overschrijdt en zich uitstrekt tot in Libanon, Jordanië en Syrië. Een 'Groot-Israël' dat de droom van Jabotinsky nieuw leven inblaast om van het zionistische project een regionale macht te maken die haar buren intimideert, hun hulpbronnen inpikt en de grenzen naar eigen goeddunken hertekent. En bij elke stap keert hetzelfde woord terug om die expansie te verdoezelen: zelfverdediging. Alsof veroveren samengaat met zich verdedigen.

De opeenvolging van oorlogen die de regio teisteren – Palestina, Libanon, Irak, Soedan, Libië, Syrië, enzovoort – is geen reeks crises die los van elkaar staan. Ze past in de lange koloniale geschiedenis: van het Congres van Berlijn (1878) tot de Sykes-Picot-akkoorden (1916) en de Balfour-verklaring (1917) tot aan de toe-eigening van de Arabische revoluties van 2011 is er steeds dezelfde imperialistische logica aan het werk: ons land en onze rechten uitleveren aan de gulzige begeerte van de westerse mogendheden. Ook nu nog gaat het erom te versnipperen om te heersen. Ook nu nog staat onze vernietiging op het spel. Normaliseren is geen vrede, het is besluiten ons te verpletteren.

In dat vernietigingsproject speelt Israël een vooraanstaande strategische rol. Het staat centraal in een imperialisme dat, gesmeed in die lange 19e eeuw, een metamorfose ondergaat met de medeplichtigheid van sommige van onze staten. De Abraham-akkoorden, die de betrekkingen van vijf Arabische landen met Israël hebben genormaliseerd, passen in dit nieuwe imperiale tijdperk dat onder het mom van economische integratie koste wat kost streeft naar het behoud van een Amerikaanse hegemonie in de regio.

Daar werkt ook het IMEC-project – India-Midden-Oosten-Europa Economische Corridor – aan, dat in september 2023 tijdens de G20 in New Delhi werd aangekondigd: de normalisering van de betrekkingen tussen Israël en de Golfstaten consolideren en een alternatief bieden voor de Chinese Zijderoute. Israël is dus het onmisbare geografische knooppunt van de corridor: normalisatie is geen doel op zich, maar de infrastructurele voorwaarde voor de Amerikaanse hegemonie in de regio. Genocide of normalisatie, twee wegen naar hetzelfde doel: van de Arabische regio een vrije markt voor goederen en identiteiten maken.

Gezien deze realiteit dringt zich slechts één conclusie op: de natiestaten in de regio delen niet alleen een taal, een cultuur en een geschiedenis, maar vooral een gemeenschappelijk lot dat wordt gevormd door dezelfde mechanismen van onderwerping en dezelfde aspiraties van nationale bevrijding. De Tunesische leus 'Het vrije Tunesië en zijn hoofdstad Jeruzalem' of de Egyptische en Marokkaanse demonstranten die de leus 'Palestina is een nationale zaak' scanderen, maken het duidelijk: de Palestijnse situatie is in verschillende mate de situatie van alle volkeren in de regio.

Wij, ondertekenaars van deze tekst, die ons bewust zijn van de existentiële bedreiging die het imperialistische project van 'Groot-Israël' voor de gehele Arabische regio vormt, weigeren te aanvaarden dat de uitputting van onze volkeren, veroorzaakt door twee eeuwen van voortdurende oorlog, blokkades en vernietiging, door verraderlijke Arabische regimes, die in dienst staan van hun westerse meesters, wordt voorgesteld als een vrije keuze. We weigeren dat een machtsverhouding die gebaseerd is op genocide en het neerslaan van elk verzet, wordt gevierd als vrede.

Wij, ondertekenaars van deze tekst, erfgenamen van een lange geschiedenis van verzet van de Arabische volkeren tegen kolonialisme en zionisme, bevestigen in dit manifest:

1. De afwijzing van een schijnvrede en van elke vorm van normalisatie met de vijandelijke staat Israël

De Oslo-akkoorden hebben ons deze les geleerd: een vrede die onder militaire en economische dwang tot stand komt, waarbij de ene partij de andere partij het tijdschema, de voorwaarden en de garanties voor haar eigen veiligheid oplegt, is geen vrede. Het is een capitulatie, verpakt in diplomatiek jargon; in feite is het de garantie voor een grotere versnippering en een versterkte Israëlische kolonisatie. We hekelen de medeplichtigheid van een deel van de Arabische politieke, economische en intellectuele elites aan het regime van onderwerping dat door het westerse imperialisme wordt opgelegd, zonder oog te hebben voor de offers van de volkeren in de regio.

We richten ons in het bijzonder tot de Arabische leiders en leidster die, onder het mom van realpolitik, de weg van de onderwerping hebben gekozen in plaats van die van de waardigheid. We eisen de opzegging van alle normalisatieovereenkomsten. We herinneren eraan dat de legitimiteit bij het volk van elke macht in onze regio ook wordt afgemeten aan haar vermogen om de principes die ze verkondigt niet te verraden door diplomatieke toegevingen. Van de antikoloniale strijd tot de Arabische revoluties: één en dezelfde les is in het DNA van de regio gegrift: geen enkel collaborerend regime overleeft het negeren van de emancipatie-aspiraties van zijn volk.

2. De veroordeling van het project van 'Groot-Israël'

We nemen nota van de officiële Israëlische verklaringen waarin openlijk de roofzuchtige en expansionistische ambities van het Israëlische kolonialistische project worden aangekondigd. Als een Israëlische minister verklaart dat de rivier de Litani de nieuwe grens met Libanon moet worden, als een andere kolonisatieplannen voor Zuid-Libanon eist, dan zijn dat geen uitglijders: het is de bekentenis van een doctrine. We veroordelen die expansionistische ambities met de grootste kracht en herinneren eraan dat geen enkel akkoord levensvatbaar kan zijn zolang de genocidale oorlogsmachine niet expliciet en duurzaam wordt uitgeschakeld. Er kan geen akkoord tot stand komen zonder dat al het bezette gebied wordt vrijgegeven en zonder dat het recht op terugkeer van alle Palestijnse vluchtelingen uit 1948 en 1967 wordt bevestigd.

3. De bevestiging van het recht van de Arabische volkeren op zelfbeschikking als onvervreemdbaar beginsel

We herinneren hier aan de eerbiediging van dat recht, dat is vastgelegd in het Handvest van de Verenigde Naties en in het internationaal recht en dat de legitimiteit van de gewapende strijd in een context van koloniale overheersing en buitenlandse bezetting bekrachtigt. Dat recht is verbonden met de waardigheid van gekoloniseerde volkeren die strijden voor hun voortbestaan. Geen enkele geopolitieke transactie kan hier afbreuk aan doen. Geen enkele machtsverhouding die, vandaag net als gisteren, ons ongunstig gezind is, zou dat recht kunnen beperken.

We bevestigen hier opnieuw dat recht voor het Palestijnse volk, voor het Libanese volk en voor alle Arabische volkeren die voor dezelfde keuze staan: genocide of waardigheid. We prijzen de moed van degenen die op waardige wijze hebben gekozen voor verzet en de Israëlisch-westerse vernietigingsmachine rechtstreeks het hoofd bieden. We eisen de vrijlating van alle Palestijnse en Libanese politieke gevangenen, evenals van alle personen die in Arabische landen zijn veroordeeld omdat ze hun solidariteit met de Palestijnse zaak hebben betuigd.

4. De afwijzing van louter symbolische internationale solidariteit

De hedendaagse internationale solidariteit heeft zich, met name op regeringsniveau, grotendeels teruggetrokken op vormen die niets kosten en tot niets verplichten: diplomatieke veroordelingen zonder gevolg, humanitaire hulp die het lijden verlicht zonder ooit de structurele oorzaken ervan aan te pakken, bewustmakingscampagnes die informeren zonder te veranderen. Die gebaren zijn niet nutteloos, maar ze stellen staten en de publieke opinie in staat hun geweten te sussen zonder ooit de imperialistische orde ter discussie te stellen die de onderdrukking voortbrengt. Een bezet volk alleen steunen op manieren die niemand storen, betekent het lijden ervan steunen, niet de bevrijding. Het betekent accepteren dat de onderdrukten eindeloos wachten, geduld hebben en onderhandelen met degenen die hen onderdrukken, terwijl de wereld met sympathie toekijkt zonder ooit de politieke prijs te willen betalen voor daadwerkelijke steun aan hun emancipatie met de middelen die zij noodzakelijk achten.

5. De verantwoordelijkheid van de Arabische intellectuelen

We sluiten ons aan bij de eis die door Ghassan Kanafani of Bassel Al-Araj is geformuleerd: intellectuelen uit gekoloniseerde of gedomineerde samenlevingen mogen hun toevlucht niet zoeken in een schijnneutraliteit die in de praktijk altijd de belangen van de sterkste partij dient. Het is niet onze taak om de opstand van onze volkeren te vertalen in een taal die aanvaardbaar is voor de beulen. Het gaat er niet om datgene wat een opstand moet blijven, te verfraaien, af te zwakken of presentabel te maken.

Onze rol is om die opstand te dragen en te verdedigen met alle middelen die ons ter beschikking staan en in de eerste plaats door elke vorm van normalisering te weigeren, of die nu intellectueel, cultureel of politiek is. We veroordelen de voortdurende imperialistische oorlog die deze regio teistert. We steunen zonder voorbehoud alle vormen van verzet die zich hiertegen verzetten. Wat we willen is geen wapenstilstand die als vrede wordt vermomd, geen pacificatie die ons in stilte van ons bezit berooft. Wat we willen is totale bevrijding en volledige soevereiniteit: over ons land, onze hulpbronnen en onze productiewijzen. Niets minder.

We ondertekenen dit manifest als Arabische intellectuelen en activisten, in het besef dat stilzwijgen, op een moment waarop de toekomst van een hele regio op het spel staat, op zich al een vorm van capitulatie is. We kiezen ervoor om niet te zwijgen. We roepen op om voor eens en voor altijd een einde te maken aan de onwaardige onderhandelingen en de schandelijke compromissen, die het onaanvaardbare legitimeren en om de centrale dreiging duidelijk te benoemen: die van het expansionistische project van 'Groot-Israël', dat de strategische kern vormt van het westerse imperialisme. We nemen het standpunt in van een radicale weigering, zoals die tot uiting komt in de verschillende vormen van verzet in de Arabische wereld; alleen zo kan de individuele en collectieve waardigheid van de volkeren in de regio worden gewaarborgd op ‘afstand nul’ van de vernietigingsmachine, op het punt waar de uitwissing het hevigst is.

Algerije heeft overwonnen, Palestina zal overwinnen.

Afbeelding: Tel al-Za‘tar, 'Waardigheid in het leed'. Schilderij van de Palestijnse schilder Ismail Shammout. Bron: De interactieve encyclopedie over de Palestijnse zaak, archief van Palestijnse affiches, 1976.

Dit manifest is door meer dan 300 activisten en intellectuelen ondertekend.

Dit artikel stond op Contretemps. Nederlandse vertaling redactie Grenzeloos.