Ik was niet als landmeter als naar Vaduz gekomen maar als medewerker van een automatiseringsbedrijf. Na een paar jaar in de bijstand gezeten te hebben had ik plotseling werk gekregen waar ik goed in bleek te zijn. Als vertrouwde werknemer had ik van mijn baas de opdracht gekregen de administratieve organisatie van Eduard & Eduard in beeld te brengen. Eduard & Eduard maakte apparatuur om tatoeages en piercings mee te zetten. ‘s Avonds in de lounge van het hotel bekeek ik bij een kopje appelthee een folder van het bedrijf. Toen ik, voor ik naar bed ging uit het raam keek zag ik een heel groot model Audi tegenover het hotel staan. Ik had de indruk dat iemand in de auto naar mijn hotel wees.

Liechtenstein is een alibi. De familie Liechtenstein was de grootste vazal van de aartshertogen van Oostenrijk. Ze bezat uitgestrekte landerijen in Moravië, Neder-Oostenrijk, Silezië en Stiermarken. Maar omdat de familie alleen maar een vazal van de Habsburgse aartshertogen was, had de familie Liechtenstein geen zetel in het parlement van het Duitse rijk. Door de aankoop van de heerlijkheid Vaduz in 1712 werd de familie een rechtstreekse vazal van de Duitse keizer en kreeg ze een zetel in het parlement van het Duitse Rijk. Het nieuwe vorstendom Liechtenstein – zoals de heerlijkheid Vaduz nu heette- was niet eens het kleinste ministaatje in het Duitse Rijk. De familie Liechtenstein interesseerde zich niet echt voor het nieuw gevormde vorstendom Liechtenstein. Haar grootste inkomsten haalde ze nog steeds uit grondbezit in Oostenrijk. Het gebied rond Vaduz bleef een slaperig alpendorp waar het leven net zo traag verliep als in elk ander Oostenrijks dorp. Zouden de bewoners gemerkt hebben dat ze onafhankelijk waren?

Ik vind Eduard en Eduard aardig en Eduard en Eduard vinden mij ook aardig. Ik krijg een uitgebreide rondleiding door hun eigen fabriek van tatoeage- en piercingapparatuur. Het enthousiasme waarmee ze over hun producten vertellen werkt aanstekelijk. Ik krijg een aanbod om gegarandeerd volkomen pijnloos een piercing te laten zetten; ‘wo Sie nur wollen Herr Chroom Vandium, wo Sie nur wollen’, zeggen ze ondeugend lachend. ‘s Avonds kijk ik door de ruit van een cultureel centrum naar een vrouw die een graanveld aan het schilderen is. In de spiegeling van de ruit zie ik een grote Mercedes aan de overkant van de straat staan.

Na de Eerste Wereldoorlog stortte het Oostenrijkse keizerrijk in. De Liechtensteins werden de grootste landeigenaren in de nieuwe staat Tsjecho-Slowakije en bleven wonen in hun paleis in Wenen. Liechtenstein zelf veranderde tussen de twee wereldoorlogen in een belastingparadijs, waarvan het hele wetboek er gericht op is het buitenlanders die in hun eigen land geen belasting willen betalen, het naar de zin te maken. Het lage belastingtarief dat het landje heft over alle het geld dat naar Liechtenstein stroomt, betekent tegelijkertijd dat Liechtenstein veel belasting ontvangt. Het is een truc die alleen maar werkt in een klein land, omringd door grote landen. In 1938 toen, de nazi’s in Oostenrijk de macht grepen, besloot de toenmalige vorst van Liechtenstein – die getrouwd was met een joodse - dat het tijd werd om zich in Vaduz te vestigen. Er is veel geschreven over de rol van Liechtenstein in de Tweede Wereldoorlog. Samenwerken met de nazi’s! Terwijl eigenlijk altijd het staatje en zijn banken – merendeels eigendom van de vorstenhuis - er altijd ‘alleen’ maar op gericht waren rijke mensen te helpen geen belasting te betalen. De Filipijnen waren jarenlang in een juridisch gevecht gewikkeld met Liechtenstein om de miljoenen van dictator Marcos terug te krijgen. Partijbonzen uit Berlijn en Bonn (NSDAP, SED en CDU), de ETA, gewone kapitalisten, gewone maffioso: geen wonder dat er zoveel patserige auto’s door de straatje van Vaduz rijden. De medewerker van de Liechtensteinse bank die de Duitse geheime dienst de namen gaf van de rijke Duitsers met zwart geld op een Liechtensteinse bank zit nu in de getuigenbescherming. Liechtenstein vraagt om zijn uitlevering en op een anonieme website is een prijs op zijn hoofd gezet.

Ik ben klaar met mijn werk. Fluitend loop ik door de straatjes van Vaduz tot ik een geldautomaat heb gevonden. Ik stop een klein stukje plastic in de automaat, let niet zo goed op en merk tot mijn verbazing dat er geen bundeltje bankbiljetten maar een klein gouden muntje uit de automaat is gekomen. Ik weet dat die dingen bestaan, geldautomaten waar goudstukken uit komen, maar verbaas me wel dat ik schijnbaar ook goud op mijn rekening heb staan. Ik loop naar een andere automaat in het halletje en vraag mijn saldo op. Er staat een bedrag van 800.000 Zwitsers franks op mijn rekening. Ik kijk naar buiten en zie een mij vaag bekende Audi voor de bank stoppen. Ik ben bang en heb erg het idee dat dit niet meer mijn wereld is.
‘En toen heb je geen geld opgenomen, ben je naar je hotel gelopen en toen je de volgende dag terugkwam stond er weer een normaal saldo op je rekening en ben je weer gewoon de hele dag bij dat piercingbedrijf aan de slag gegaan?’ vraagt een vriendin me jaren later. Ik knik. ‘Weet je, Chroom Vanadium, ik geloof helemaal niets van je kletsverhalen. Waar is dat goudstuk überhaupt terecht gekomen, wat heb je daar mee gedaan? Ach, ik weet ook nooit wat ik van jou moet geloven.’ Ik kijk haar ondeugend aan, krab even aan mijn kruis en zeg: ‘Was Sie nu wollen, was Sie nur wollen!’