Op 18 februari 2025 werd een nieuwe Nicaraguaanse grondwet van kracht die op een volledig ongrondwettelijke manier werd ingevoerd. Het parlement veranderde unaniem 148 van de 198 artikelen van de Magna Carta en schrapte nog eens 37 artikelen volledig, waaronder het artikel dat martelen verbiedt. Slechts 13 artikelen bleven volledig intact.

Daarnaast veranderde de nieuwe grondwet de hele constructie van de staat, schafte de scheiding van staatsmachten af en onderwierp die organen – nu geen 'machten' meer, maar 'organen' – aan het presidentschap. Maar het verving ook de functies van president en vice-president door de figuur van twee 'mede-presidenten', een man en een vrouw, met gelijke rechten. Op die manier wordt de absolute macht overgedragen aan Daniel Ortega en zijn vrouw Rosario Murillo.

Dit is dus geen 'gedeeltelijke hervorming'. Deze grondwet is een compleet nieuwe grondwet, wat betekent dat het parlement niet het recht had om die goed te keuren, omdat alleen een grondwetgevende vergadering het recht heeft om een nieuwe grondwet aan te nemen.

De nieuwe grondwet onderwerpt niet alleen de 'organen' van wetgeving (Nationale Vergadering), rechtspraak (Hooggerechtshof) en verkiezingen (Hoge Kiesraad) aan het presidentschap, maar ook de politie, het leger en het systeem van toezicht. Het schaft ook de gemeentelijke en regionale autonomie af, verlengt de ambtstermijn van de president en andere staatsorganen tot zes jaar en institutionaliseert paramilitaire groepen, die de bevelen van Daniel Ortega direct opvolgen, als 'vrijwillige politie'.

De 'co-presidenten' hebben de bevoegdheid om vice-presidenten te benoemen die een co-president kunnen vervangen in het geval dat hij of zij door ziekte of overlijden niet meer in staat is om zijn of haar rol te vervullen, waardoor de benoeming van de kinderen Ortega-Murillo mogelijk wordt en een familiedynastie wordt gegarandeerd.

De grondwetstekst annuleert ook de individuele en publieke vrijheden van Nicaraguanen die in de vorige grondwet werden gegarandeerd met een expliciete verwijzing naar de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens van de Verenigde Naties.

Met de goedkeuring van de nieuwe grondwet werd de zelf-staatsgreep voltooid, waarvan de eerste stap de bloedige paramilitaire repressie was van het Ortega-regime tegen het Nicaraguaanse volk vanaf april 2018. De tweede stap was de willekeurige afschaffing van alle democratische rechten en politieke vrijheden van het volk, evenals de deportatie en het ontnemen van het staatsburgerschap van bijna de hele oppositie in de daaropvolgende jaren. De invoering van de nieuwe grondwet via een volledig illegale en anti-constitutionele procedure is slechts het derde en laatste hoofdstuk van die zelfcoup d'état, die slechts alle eerder uitgevoerde dictatoriale maatregelen van de Ortega-Murillo clan bekrachtigt – de uitdrukking 'legaliseert' zou al ongepast zijn.

In 1979 bevrijdde de Sandinistische revolutie Nicaragua van de dictatuur van Somoza, voerde een democratisch regime in en startte een revolutionair proces met een socialistische oriëntatie. Die poging om een pluralistisch en democratisch socialisme op te bouwen werd afgebroken door de politieke, economische en militaire interventie van de Verenigde Staten. Maar het was het echtpaar Ortega-Murillo dat – door middel van de nieuwe grondwet – die kapitalistische, extractivistische en dictatoriale contrarevolutie voltooide. De Sandinistische revolutie werd verraden en definitief en onomkeerbaar vernietigd door een van haar vorige leiders: Daniel Ortega.

Dit artikel stond op Esquerda. Nederlandse vertaling redactie Grenzeloos.