Achter het zogenaamde staakt-het-vuren loopt de wederopbouw van Gaza vast en Israël bereidt zich nu al voor op een nieuw grootschalig offensief. Zoals altijd komt Israël afspraken niet na en gebruikt het het staakt-het-vuren vooral om zich te herbewapenen en het volgende offensief voor te bereiden. Bijna 800 mensen zijn omgekomen tijdens dit zogenaamde staakt-het-vuren. [1]

Netanyahu zei dat Israël zich nu zou 'richten op Hamas', wat duidt op een nieuwe fase van een intensieve oorlog tegen Gaza. Een Israëlische zender onthulde dat de generale staf en het leger zich voorbereiden om het offensief 'al volgende maand' te hervatten, nadat Hamas en andere Palestijnse facties weigerden de wapens neer te leggen.

Eisen tot ontwapening zonder tegenprestatie

Tijdens bijeenkomsten in april tussen vertegenwoordigers van de belangrijkste Palestijnse facties — Hamas, Fatah, PFLP, DFLP en Islamitische Jihad – en Nickolay Mladenov, de 'Senior Vertegenwoordiger voor Gaza' van Trumps Vredesraad, weigerden al die groeperingen om over ontwapening te praten zolang Israël de toezeggingen, enkele maanden geleden in de eerste fase van het staakt-het-vuren gedaan, niet nakomt. Hieronder de geleidelijke terugtrekking uit de Gazastrook, de vrije toegang van humanitaire hulp en goederen en de start van de wederopbouw.

Naoorlogse fase en wederopbouw belemmerd

Eerder in april kwamen vertegenwoordigers van Fatah en Hamas in Caïro bijeen om maatregelen te bespreken om over te gaan naar een naoorlogse fase, waaronder wederopbouw en ontwapening. Beide organisaties verwelkomden de oprichting van het Nationaal Comité voor het Bestuur van Gaza — bekend als het 'technocratisch comité' en samengesteld uit Palestijnen, om de Gazastrook te besturen — met als doel het opstarten van humanitaire wederopbouw. Dat comité blijft echter ondergeschikt aan de Vredesraad en gescheiden van de Palestijnse politieke instellingen, zonder onafhankelijk te zijn van de Israëlische instellingen. De farce lijkt echter geen grenzen te kennen: het comité heeft nog steeds geen toestemming van Israël gekregen om de Gazastrook binnen te gaan.

Oranje, geel en groen, de kleuren van de kolonisatie van Gaza

Zelfs voordat een nieuw offensief wordt gelanceerd, blijft de situatie in Gaza verslechteren. Israëlische troepen hebben de gebieden onder hun feitelijke controle binnen de Gazastrook uitgebreid, voorbij de zogenaamde ‘gele lijn’ die na het staakt-het-vuren-akkoord was vastgesteld.

Die gele lijn zou in de loop van de verschillende fasen geleidelijk moeten terugtrekken. Het tegenovergestelde gebeurt: de Israëlische autoriteiten hebben nieuwe kaarten naar humanitaire organisaties gestuurd, waarop een bredere zone met beperkte toegang is afgebakend, de zogenaamde 'oranje lijn', die op zichzelf al ongeveer 11 procent van het grondgebied van Gaza vertegenwoordigt dat zich buiten de oorspronkelijke 'gele lijn' bevindt. Tegelijkertijd blijven de bezettingsmachten die 'gele lijn' door middel van verwoesting verder naar de zee opschuiven. In feite is het gebied onder Israëlische controle in de Gazastrook met ongeveer 10 procent uitgebreid.

De bezetting breidt zich nog steeds uit

De 'onzichtbare' grens van de gele en oranje lijnen is ook een levensgevaarlijke zone voor iedereen die er in de buurt komt, zelfs zonder het te weten. Volgens verschillende getuigenissen is het mogelijk om in het ene gebied in slaap te vallen en in een ander gebied wakker te worden, nadat het Israëlische leger de lijnen heeft verplaatst. In de praktijk zijn de Gazanen nu gedwongen om op slechts 40 procent van hun oorspronkelijke grondgebied te leven.

In het deel van de Gazastrook dat onder Israëlische militaire controle staat — de zogenaamde 'Groene Zone' — organiseert en financiert Israël verschillende gewapende milities die daar opereren, terwijl het politiepersoneel in Gaza aanvalt en vermoordt onder het voorwendsel dat het Hamas-strijders zijn. Die systematische vernietiging van de civiele structuren van Gaza, die vaak door Hamas worden beheerd, is ook een strategie van ontwrichting die elke terugkeer naar het normale leven verhindert. Die moorden stellen gewapende bendes ook in staat de rol van een politiemacht te spelen die rechtstreeks onder Israëlische bevelen staat.

De hervatting van de oorlog tegen Gaza, in het verlengde van de feitelijke annexatie van de Westelijke Jordaanoever en Zuid-Libanon, evenals de verdrijvingen in Gaza, plaatsen de intensivering van de Nakba in een context. Ook al blijft een totale annexatie van de Westelijke Jordaanoever onhaalbaar, Israël lijkt zijn grootschalige offensieven te willen versnellen voordat er een mogelijke uitdaging voor zijn internationale straffeloosheid ontstaat. Ook al heeft die straffeloosheid in de praktijk tot nu toe maar weinig beperkingen gekend.

Van Sumud naar bevrijding

De Palestijnen blijven echter niet passief. De facties en groeperingen in Gaza blijven operationeel ondanks bijna drie jaar genocide. Ondanks de medeplichtigheid van de Palestijnse Autoriteit worden er groepen georganiseerd in de vluchtelingenkampen op de Westelijke Jordaanoever, maar ook in de dorpen van Area C [Israëlisch militair bestuur], vooral in het licht van de toename van het geweld door kolonisten. Zelfgeorganiseerde groepen proberen bewoners, dieren en huizen te beschermen.

De Palestijnse 'Sumud' blijft aanwezig ondanks bezetting, kolonisatie en genocide. [2] Maar de situatie wordt bemoeilijkt door de aanhoudende verdeeldheid en verlamming van het Palestijnse politieke leven. Volgens Khaled Odetallah, een Palestijnse intellectueel en oprichter van het Suleiman Halabi Instituut voor Koloniale Studies en Ideologische Bevrijding:

De crisis is die van een samenleving die momenteel niet in staat is haar doel van bevrijding duidelijk te definiëren, nadat haar sociale structuren zijn vernietigd door de Israëlische bezetting. Het geweld van de bezetting heeft sociale structuren zoals vakbonden, studentenbewegingen en verenigingen verwoest, waarbij veel mensen zijn gedood en duizenden anderen gevangen zijn gezet. Het heeft de Palestijnen ook opgedeeld in verschillende geografische realiteiten. De scheiding tussen Gaza en de Westelijke Jordaanoever is bijvoorbeeld in de loop der jaren tot stand gekomen, en er zijn verschillende realiteiten ontstaan tussen het noorden en het zuiden van de Westelijke Jordaanoever, om nog maar te zwijgen van Jeruzalem en Palestijnen met de Israëlische nationaliteit en er zijn in elk van deze regio's veel sociale groepen met uiteenlopende belangen. 

Politieke vertegenwoordiging komt meestal voort uit de interactie en strijd tussen sociale groepen, waardoor de vertegenwoordiging van een samenleving van onderop wordt opgebouwd. Dat proces wordt systematisch verhinderd door Israëlische segregatie en onderdrukking, wat heeft geleid tot het ontbreken van een verenigd leiderschap.

We hebben al lang uitgelegd dat de mogelijkheid van een verenigd Palestijns politiek antwoord ook afhangt van de ruimte die internationale solidariteit kan creëren door druk uit te oefenen op Israël. De herdenkingsmarsen voor de Nakba zijn er om ons te herinneren aan het bestaan van het Palestijnse volk en aan hun verzet.

Noten

Dit artikel stond op International Viewpoint. Nederlandse vertaling redactie Grenzeloos.