Hoe de alliantie tussen de regering-Trump, Netanyahu en de grote techbedrijven technologie verandert in een instrument voor wereldwijde uitroeiing.
L.U.C.A.S. is de afkorting die verwijst naar de Amerikaanse drones die afgelopen zaterdag het Iraanse luchtruim binnenvielen. Die apparatuur maakte de weg vrij voor de raketaanval die de Iraanse ayatollah Ali Khamenei doodde, in een door de Verenigde Staten en Israël georkestreerde operatie. De aanval vernietigde ook een school voor Iraanse meisjes, wat leidde tot meer dan 160 doden.
De L.U.C.A.S.-drones, of 'Low Cost Unmanned Combat Attack System' (onbemande aanvals- en gevechtssystemen met lage kosten), gebruikten kunstmatige intelligentie en geavanceerde technologische systemen om de locatie van de Iraanse raketafweersystemen in kaart te brengen. Nadat ze die hadden vernietigd, maakten ze het luchtruim vrij voor Amerikaanse en Israëlische gevechtsvliegtuigen en raketten. We zijn getuige van een imperialistische macht die op grote schaal gebruikmaakt van kunstmatige intelligentie in een oorlogssituatie. Dat heeft ongekende gevolgen voor een wereld die overal getuige is van genocides en bloedbaden.
Het gebruik van kunstmatige intelligentie door de Amerikaanse en Israëlische strijdkrachten bij de aanval op Iran is niet van de ene op de andere dag ontstaan. Het is het resultaat van een proces van herconfiguratie van de oorlogsmacht van de wereldwijde wapenstaten, zoals de Verenigde Staten, Israël, Rusland en China, waar het gebruik van AI, autonome drones, cyberaanvallen en massale surveillance cruciaal wordt voor de uitbreiding van oorlogstechnologie. De integratie van die technologieën in mobilisaties voor het afslachten van volkeren en het omverwerpen van regimes is alleen mogelijk door de versterking van het zogenaamde 'digitale-militair-industriële complex'. De term is de titel van het nieuwste boek van Sérgio Amadeu [1], professor aan de Federale Universiteit van ABC (São Paulo).
Het militair-industriële complex krijgt een nieuwe data-gebaseerde configuratie, terwijl de staat de kracht van Big Tech gebruikt om gegevens te verzamelen en te verwerken om hele bevolkingsgroepen te monitoren, aanvalsstrategieën te bepalen en doelen af te bakenen. Google, Amazon, Microsoft en Meta, evenals kunstmatige-intelligentiebedrijven zoals OpenAI, Oracle en Anthropic, zijn niet langer louter commerciële dienstverleners. Ze zijn een fundamenteel onderdeel geworden van de structuur van de hedendaagse imperialistische staat.
Donald Trump heeft sinds zijn verkiezing in 2024 verschillende directeuren van Big Techs aangesteld om strategische gebieden van het Amerikaanse Ministerie van Oorlog [2] te coördineren. Die beweging onthult de verwevenheid van die bedrijven met het oorlogsapparaat. Hierbij bieden ze Trump gegevens, software en technologische infrastructuur aan in zijn drang naar dominantie. Bovendien is de financiële markt getuige van de beweging van miljarden dollars aan contracten tussen de Amerikaanse staat, de Israëlische staat en de Big Techs, een nieuw front van neoliberale renteniersaccumulatie.
Helaas waren de tegen Iran gebruikte technologieën al getest in een ander gebied in het Midden-Oosten: de Gazastrook. Israël heeft tijdens de hele periode van de bloedbaden die in oktober 2023 begon, geavanceerde technologie en kunstmatige intelligentie gebruikt, en blijft dat doen. Een van de meest emblematische gevallen, die Sergio in zijn boek aanhaalt, is de relatie tussen Google en de Israëlische strijdkrachten. Persoonsgegevens, die continu door Big Tech worden verzameld, zijn activa met een hoge toegevoegde waarde.
Ze waren het aanbod van Google aan Israël, zodat Netanyahu verfijnde mechanismen kon ontwikkelen voor het in kaart brengen van doelen en het classificeren van vermeende terroristen of leden van Hamas. Google maakte zo de training van biometrische identificatiestandaarden voor Palestijnen mogelijk. Die functie, in combinatie met permanente mapping door drones, maakte van Gaza de meest bewaakte regio ter wereld. Die uiterst nauwkeurige technologie heeft echter het leven van Palestijnen niet gespaard; integendeel, ze maakte integraal deel uit van een tactiek van massamoorden en grootschalige bombardementen die de hele civiele infrastructuur van de regio hebben vernietigd.
De tegenstrijdigheden bestaan echter en moeten van dichtbij worden bekeken. In de context van de huidige aanval op Iran wordt de regering-Trump geconfronteerd met de weigering van het bedrijf Anthropic om zijn AI, genaamd Claude, te gebruiken voor de automatisering van drones. De tool is door het Amerikaanse ministerie van Defensie aangeschaft via een miljardencontract, maar het bedrijf verzet zich tegen het gebruik van de technologie voor de automatisering van oorlogsmaterieel. Het is echter al te laat: de Amerikaanse regering heeft bevestigd dat de AI Claude is gebruikt bij de coördinatie van de aanvallen op Iran op 28 februari.
Het standpunt van Anthropic, dat zichzelf profileert als een beheerder van 'verantwoorde AI', legt een bittere realiteit bloot: zolang AI als ruilmiddel wordt gebruikt door autoritaire regeringen, is er geen uitzicht op vooruitgang voor de bevolking. Aan de andere kant ontsloeg de CEO van Google in 2024 28 werknemers nadat ze hadden geprotesteerd tegen het Nimbus-project [3] en de contracten ter waarde van 1,2 miljard tussen het bedrijf en Israël voor de verbetering van technologieën voor het afslachten van mensen in de Gazastrook aan de kaak hadden gesteld.
Om onze solidariteitsacties met de onderdrukte volkeren van de wereld te versterken en het beleid van verzet tegen het imperialisme te verdiepen, moeten we begrijpen dat we ons in een nieuwe fase van het neoliberalisme bevinden. Die fase is gebaseerd op de centrale rol van technologiebedrijven en de platformisering van de hele samenleving. Kunstmatige intelligentie, gehuld in de ideologie van Silicon Valley, wordt nog steeds gepresenteerd als de oplossing voor de problemen van de wereld, maar is een fundamenteel onderdeel van de verscherping van de multidimensionale crisis waarin we leven. De diagnose dat we ons in een digitaal-militair-industrieel complex bevinden, moet ons waarschuwen voor de urgentie om een programma op te stellen om die rampzalige kant van het kapitalisme grondig aan te pakken. We moeten een breuk nastreven met de belangrijkste vertegenwoordigers ervan: de Big Techs.
Noten
1. Silveira, Sergio Amadeu da. As big techs e a guerra total: o complexo militar-industrial-dataficado. São Paulo. Editora Hedra. 2025.
3. Google demite 28 funcionários que protestaram contra contrato entre a empresa e Israel
Davi Barbosa is sociaal wetenschapper, woordvoerder en activist bij MES/PSOL. Momenteel volgt hij een masteropleiding aan de UFABC, waar hij onderzoek doet naar de activiteiten van Meta in Brazilië en datakolonialisme.
Dit artikel stond op Movimento. Nederlandse vertaling redactie Grenzeloos.
Reactie toevoegen