Op dinsdagmiddag 23 juni organiseerden vakbonden een manifestatie tegen de sociale afbraak op het Beursplein in Amsterdam. Op de plek waar vijftien jaar geleden een Occupy tentenkamp verrees, voor de deuren van de Amsterdamse aandelenmarkt, kwamen nu honderden vakbondsleden in de extreme hitte samen. 

Amsterdam

Vakbonden hadden een programma met sprekers en (dansbare) muziek georganiseerd. Het plein voor het podium deed soms wat leeg aan, maar dat had ook met de felle zon te maken. Veel vakbondsleden kozen ervoor om van een afstandje onder de bomen en tenten te luisteren en met elkaar te praten. Er was genoeg te drinken en ook de zonnebrand ging van hand tot hand.

Delen van het programma waren ook erg interessant. Zo had de vice-secretaris van de  internationale overheidsvakbond (EPSU) een zeer militante boodschap vanaf het podium. Zij verbond de afbraak van de verzorgingsstaat met de politieke agenda van het establishment om de arbeiders te laten betalen voor de bewapeningsuitgaven.

Extreemrechts profiteert overal van de onvrede en richt dit op vrouwen, mensen van kleur, migranten en uiteindelijk ook tegen de vakbeweging. Ze eindigde haar toespraak met ‘Siamo tutti antifascisti!’ (Wij zijn allemaal antifascisten). Een leus afkomstig uit de tijd van de strijd tegen de Italiaanse dictator Mussolini en tegenwoordig ook uiterst actueel. Dit werd vrijwel meteen overgenomen door het aanwezige publiek.

Militarisering

De boodschap over de bewapeningsuitgaven werd ook breder gedeeld door deelnemers aan de actie op het plein. Mounir is schoonmaker: ‘We verdienen niet alleen respect, maar ook een fatsoenlijke betaling waarvan we kunnen leven met ons gezin. De prijzen stijgen en wij moeten ook nog eens betalen voor de aankoop van wapens. De wereld wordt er niet veiliger op!’

Glazenwasser Ibrahim, vicevoorzitter van het Schoonmaakparlement: ‘Mijn collega’s zijn geschrokken van de plannen om de uitbetaling bij ziekte te verlagen naar 70 procent. Er zitten tientallen miljarden opgepot in de ww en wia en nu zeggen ze dat er geen geld is? Als Jetten deze plannen niet van tafel haalt, heeft hij in september een heel groot probleem.’

‘De onderhandelingen voor een nieuwe schoonmaakcao zijn ook geklapt dus wij gaan binnenkort ook daarvoor actievoeren. Werkgevers vinden het allemaal prima: zij zetten ons als robots aan het werk en daarna danken ze ons af met de mededeling ‘ga maar lekker in de ww’.

De voorzitter van het Schoonmaakparlement, Silvana: ‘Ik kan er ook niet bij. Wij hebben zoveel jaren gewerkt en premie afgedragen. Nu zeggen ze dat ze geen geld hebben en weigeren ze voor ons te zorgen, maar dat geld gaat naar Trump en naar oorlog. Dit is diefstal. Het Jetten kabinet is een maffia-kabinet.’

Stemming

Angela werkt als sociaal werker en begrijpt wat er op het spel staat: ‘Ik zie zelf met mijn werk hoe belangrijk de ww en wia is, maar ook persoonlijk. Ik heb vijftien jaar gewerkt en ik had daarna ook echt die twee jaar nodig om daarvan te herstellen. Met maar één jaar schiet je alleen maar in de stress.’

De vraag is wel hoe we de plannen van het minderheidskabinet van tafel kunnen krijgen. Terecht werd er vanaf het podium gewaarschuwd dat het kabinet alleen bereid is de precieze invulling van de sociale afbraak te bespreken, maar het totale bedrag dat het wil bezuinigen gewoon wil laten staan.

Gerda uitkeringsgerechtigde uit Alkmaar: ‘Ik vind het zo belangrijk dat we met z’n allen hier zijn. Het is geen eigen schuld. Wij zouden eigenlijk met iedereen de boel plat moeten gooien. Zoals ze vroeger zeiden, de ketting om het hek, zodat het werk niet gedaan kan worden en dat dan volhouden. Of het nu 30 of 130 graden is. Net zolang tot dat zooitje oplazert’.

Anita: ‘Ik ben sinds kort lid geworden. Ik zag regelmatig iemand op mijn werk met die vakbondsblaadjes en pamfletten lopen. Het is de hoogste tijd om terug te vechten. We kunnen het. Een maatschappijverandering is eigenlijk noodzakelijk.’

Schipholwerkers trappen actieweek af tegen Jettens afbraak

Maandagmiddag 22 juni kwamen zo’n honderdvijftig Schipholwerkers samen om te protesteren tegen de bezuinigingen van het kabinet. Later deze week volgen stakingen bij het OV en DAF en regionale manifestaties in zes steden door het land.

Werkende mensen uit verschillende delen van het vliegveld kwamen in de hitte samen: schoonmakers, bagage-afhandelaars, horeca-werkers en vooral beveiligers. Daarnaast waren er ook veel betaalde krachten van de verschillende vakbonden. Vanaf het podium werd benadrukt dat de miljardenbezuinigingen oneerlijk zijn, van tafel moeten en dat het geld beter bij de bedrijven en rijken gehaald kan worden.

De acties draaien deze week om de voorgenomen afbraak van de ww, wia, aow en de zorg. Maar voor veel deelnemers aan de actie vandaag spelen ook andere zaken. Kevin die werkt voor een van de drie beveiligingsbedrijven die op Schiphol actief is, houdt een bord vast met daarop de tekst ‘pionnen van de aanbesteding’. De bedrijven concurreren met elkaar, maar door op de arbeidsomstandigheden en lonen van hun werkers te bezuinigen.

‘Schiphol houdt echt geen rekening met de werkvloer. Wij werken constant met te weinig mensen en er is veel ziekte. Er is weinig kans op verlof: na vijf dagen werken, hebben we soms een dag vrij om vervolgens weer vier dagen te werken. Hierdoor hebben we een hoge werkdruk, maar als er iets misgaat, krijgen wij de schuld.’

‘Ik werk al sinds 2019 bij Schiphol en altijd zijn er problemen met de airco bij het filter, de plek waar iedereen doorheen moet. Schiphol geeft hier geen moer om. Als de airco het een keer doet, is het niet nodig. Maar op een dag als vandaag werken ze niet.’

Schoonmaak

FNV-kaderlid Subida is vanaf het podium scherp over de bezuinigingen op de ww en wia en krijgt daarin het publiek mee: ‘Ik ben boos. Dit is mijn geld. Dit is ons geld. Daar moeten ze vanaf blijven!’

Meriam is al 26 jaar schoonmaker en werkt nu een jaar op Schiphol. Zij is vooral woedend over de manier waarop schoonmaakbedrijven hun verantwoordelijkheid ontlopen om mensen door te betalen bij ziekte. ‘Schoonmaakbedrijven weigeren 100 procent door te betalen, maar vinden dat je dit moet verdienen door ergens langer dan drie jaar te werken. Je krijgt eerst maar 80 of 85 procent van je loon vergoed. Dat is asociaal.’

Dit is ook iets dat schoonmaker en vakbondslid Gerben vanaf het podium bevestigt. ‘Er zijn nu al geen mensen die ons werk willen overnemen als we uitvallen. Werkgevers willen ons straffen als we ziek worden en maar 85 procent uit betalen.’

‘Veel mensen halen nu niet eens hun pensioen. Vergeet ook de flexwerkers en de jongeren die straks ons werk moeten doen niet: zij gaan de rekening betalen.’ Met zijn afsluitende woorden kreeg Gerben andere vakbondsleden mee: ‘Weg met het kabinet. Bedrijven proberen over onze ruggen rijk te worden. Wij gaan door!’

Boos jongerengeluid is noodzakelijk

Donderdagmiddag kwamen een paar honderd mensen samen tijdens een manifestatie tegen de sociale afbraak in Utrecht. De hitte speelde een rol in de beperkte opkomst, maar het is ook duidelijk dat de vakbondstop de manifestaties tijdens deze actieweek heeft onderschat. Onder deelnemers van de actie was de stemming strijdbaar.

Een belangrijk onderdeel van de deelnemers waren arbeiders uit de voormalige sociale werkplaatsen. Tijdens de manifestatie in Utrecht spraken we met twee vakbondsleden: Auke en Jorrit. Auke is kaderlid bij een sociaalontwikkelbedrijf (SOB): ‘ Op mijn bedrijf heb ik geprobeerd ruchtbaarheid eraan te geven, bijvoorbeeld door posters op te hangen. Maar ik krijg daar nog niet veel reactie op.’

Jorrit, zijn collega: ‘Onze doelgroep is de voormalige WSW, en dat heet nu SOB, de sociaal ontwikkelbedrijven. Maar het is heel moeilijk – en dat is eigenlijk al heel lang zo – om die mensen het gevoel te geven dat ze als ze ergens voor gaan staan erop vooruit kunnen gaan. Dat het helpt om hier aanwezig te zijn, want ze zien natuurlijk niet meteen resultaat. En dat is vaak het probleem. Ze kijken alleen op korte termijn en zeggen dan “het heeft geen zin”. Dan gaan ze misschien één keer mee en denken dan “ik zie niet gelijk resultaat”, maar ze zien nog niet het grote plaatje. Dat is vaak het moeilijke.’

Auke: ‘Dit terwijl we als sector toch behoorlijk veel hebben bereikt. Wij zijn in 2023 massaal in actie gekomen en kwamen samen in het Utrechtse Park Transwijk en hebben toen mede door die acties de buffelboete van tafel gekregen. Dit was voor de SOB erg belangrijk, want hier zouden veel mensen door worden getroffen. Het was de grootste sociaal-werk-manifestatie ooit. Wij hebben ervoor kunnen zorgen dat die CAO in verband met de inflatie werd aangepast. Er was namelijk echt een enorm gat ontstaan.’

Daarnaast is er ook op de werkplek sprake van een kloof. Jorrit: ‘Mensen die arbeidsgehandicapt zijn en bij ons bedrijf op een gesubsidieerde baan werken, worden heel laag betaald. Die hebben het echt niet zo ruim. Daartegenover staan vaak bestuurlijke functies of leidinggevenden die juist weer een heel hoge lonen ontvangen en veel makkelijker rond kunnen komen. Een managementlaag heeft heel hoge lonen, terwijl de hoge werkdruk weer bij ons ligt.’

Auke: ‘Het publieke domein is elke keer daar het geld wordt gehaald. Mensen denken van “Ja, het moet toch ergens van betaald worden?” Maar de winsten van bedrijven blijven stijgen. Het gaat om een andere manier van denken. Het is een keuze geweest om het geld steeds te halen uit de publieke sector. Het is ook een keuze, met heel veel politieke wil en parlementaire strijd, om dat om te draaien. Om het publieke domein gewoon sterker te maken.’

Bewapening

Neele Boelens voorzitter van FNV-jongerenorganisatie Young &United: ‘We moeten jongeren zelf betrekken bij de campagne tegen de kabinetsplannen, waarvoor wij een actiegroep hebben opgericht. Zo dumpten we een grote middelvinger in de Hofvijver bij het regeringscentrum onder het motto ‘Fuck you’. Verder hebben we in alle regio’s gefolderd met een speciale jongerenflyer, waarbij we ook de universiteiten hebben aangedaan. In ons eigen materiaal leggen we uit, dat de politiek van ons geen generatie Zonder WW, WIA, huis, vrede en toekomst moet maken. Zo heeft de politiek dan wel het leenstelsel afgeschaft, maar diezelfde politiek heeft dat ook ingevoerd. Het is voor ons duidelijk, een steviger en radicaler boos jongerengeluid is noodzakelijk.’

Charlie van Vakbondsleden Solidair met Palestina en Bondsraadlid: ‘Voor ons is van belang dat deze acties een link vormen in het grotere verhaal. Miljarden worden weggehaald bij zorg en onderwijs om die vervolgens te investeren in het militair-industrieel complex en wapens te kopen. Afbraak van het onderwijs zorgt voor minder geïnformeerde jongeren. Verder vond ik het vandaag opmerkelijk dat, wellicht vanwege de samenwerking met de gematigdere van origine christelijke vakcentrale CNV, de militarisering angstvallig wordt vermeden in de toespraken.’

Luuk organizer bij de supermarkten: ‘Voor ons zijn de thema’s op de werkvloer leidend en van daaruit proberen we een verband te leggen met de aanvallen op de WW, WIA en AOW. Dit zijn de grootste bezuinigingen in tien jaar tijd, dus daarom de noodzaak om mee te helpen met de hele campagne, door flyeren, bellen en in het algemeen mensen oproepen zich aan te sluiten. De campagne moet ook na de zomer voorgezet worden en dan vooral door deze de bedrijven in te brengen. Morgen zal DAF in Eindhoven gaat staken, we hadden het OV dat het werk neerlegde en in de havens is een prikactie geweest.’

Verder

Ook in Groningen organiseerden de vakbonden een manifestatie op de Grote Markt bedoelt voor de drie noordelijke provincies. Hier kwamen een paar honderd mensen op af met ook veel mensen uit Drenthe en Friesland. De opkomst was beperkt, maar er was wel een goede respons vanuit het publiek op de bijdragen van de kaderleden. Oproepen tot actie en het land platleggen werden met luid geklap en gejuich beantwoord.

Vanwege de hittegolf hebben de vakbonden de manifestaties in Eindhoven vandaag en Nijmegen morgen afgelast. Zo’n 750 DAF-werkers legden vanochtend wel het werk neer. De actie in Rotterdam morgen gaat vooralsnog wel door. Het is belangrijk dat de acties van deze week als springplank worden gebruikt voor nog grotere (stakings) actie in het najaar. Dit om het minderheidskabinet nog verder onder druk te zetten en te voorkomen dat de vakbondsleiding probeert deze zomer het op een akkoordje gooit met de bazen en regering.

Overgenomen van Socialime.nu.