De SP beweert dat sommige mensen, omdat de groene zak wat duurder is, hun afval illegaal storten, waardoor er meer zwerfvuil komt. Uit een experiment met een goedkopere huisvuilzak in een wijk van Nijmegen, bleek trouwens dat daar niet minder zwerfvuil was. Uit dat experiment bleek ook dat mensen niet minder gingen recyclen. Je kunt je dus afvragen wat het nut van die groene zak is. Dat die nu goedkoper wordt lijkt dan ook mooi meegenomen, maar de afvalstoffenheffing zal tegelijkertijd iets verhoogd worden. Ik scheid mijn afval goed, in mijn huisvuilzak zit eigenlijk alleen maar verpakkingsplastic en als je dat een beetje op elkaar perst, kom je met één zak per maand toe. Voordeel is ook dat ik achterlijk ben. Cola koop ik in statiegeldflessen bij de Aldi en het idee dat er mensen zijn die water uit flessen - vooral die kleintjes die ze later weggooien- drinken en niet uit de kraan, beschouw ik nog steeds als het ultieme bewijs dat de kapitalistische cultuur steeds regressiever wordt. Water uit een fles, laat me niet lachen! Wij haalden vroeger op school geld op voor de mensen in Afrika die geen kraan hadden en met flessen moesten sjouwen. Maar hoe dan ook, een zak kostte 77 eurocent en gaat nu 25 eurocent kosten. Ik betaal dus 12 keer 52 cent minder. Als de afvalstoffenheffing meer dan €6,24 omhooggaat ben ik dus met het nieuwe beleid duurder uit.

Ik kan dan natuurlijk met veel misbaar mijn SP-lidmaatschap opzeggen. Ik zie het me al roepen: De politiek, ze doen maar, de gewone man is altijd de klos. En zelfs als de afvalstoffenheffing niet omhooggaat, ga ik er dus hoogstens €6,24 op vooruit. De emotie in dat politieke café ging dus aan mij voorbij.

Wie heeft er nou gelijk, de SP of Groenlinks? Opvallend is dat beide partijen nauwelijks ter discussie stellen dat fabrikanten en winkeliers de neiging hebben producten steeds uitzinniger te verpakken. Omdat dat de verkoop omhoogstuwt of omdat ze niet willen opdraaien voor de kosten van recycling. Dat gedrag van ondernemers wordt als een gegeven beschouwd, waarvoor de overheid of de burgers een oplossing moeten bedenken. De SP trekt de conclusie dat de overheid voor een goedkope afvalverwijderingsdienst moet zorgen. GroenLinks vindt dat de burger zijn afval netjes moet scheiden. Waar niemand het over heeft is dat geen enkele burger en ook niet de overheid controle heeft over de bedrijven die beslissen over verpakkingen.

Liberalen hebben de afgelopen twintig jaar veel mensen voor zich gewonnen met hun verhalen dat overheidsbeleid vaak ineffectief is. Wat aan die verhalen vaak ontbreekt is dat overheidsingrijpen in de economie vooral uit correcties achteraf bestaat. Het klassieke voorbeeld daarvan zijn de grote sommen geld die besteed worden aan reclame voor producten die ongezond zijn - tabak, alcohol, vet eten - waarna de overheid campagnes organiseert om de mensen te bewegen die producten juist minder te gebruiken. Of wat te denken van het nieuwe zorgstelsel? Door de privatisering gaan volgend jaar waarschijnlijk de premies omhoog, waarna de overheid geld kan gaan uitgeven aan de zorgtoeslag. Of neem arbeidsongeschiktheid. Veel mensen worden ziek doordat ze weinig grip hebben op hun eigen arbeidsomstandigheden. Vervolgens kan de overheid sociale verzekeringen gaan organiseren.

Alle voorbeelden laten zien wat een verspilling dat oplevert. Een bepaald bedrag van het BNP wordt uitgegeven aan reclame, maar ook aan overheidscampagnes. Het nieuwe zorgstelsel is bureaucratisch en dus duur en we moeten nu ook weer geld gaan uitgeven aan andere bureaucraten die bepalen wie er recht heeft op compensatie. En de verzekering voor arbeidsongeschiktheid - wat daar nog van over is - die betalen we zelf door middel van sociale premies.

Marx, die opkwam voor directe controle van mensen over de productiemiddelen, over de bedrijven, over de opbrengst van hun arbeid, is door velen - ook in Nijmegen, al dan niet in een dure groene zak of netjes bij het oud papier- aan de straat gezet. Niet door mij. Maar goed, ik ben ook achterlijk, dat wist u toch al?