#WijReizenSamen, de landelijke campagne voor een beter openbaar vervoer, steunt de staking in het streekvervoer die vanaf 14 oktober aan de gang is. Buschauffeurs gaan vanaf die dag elke week een dag staken totdat de verslechteringen in hun arbeidsvoorwaarden van tafel zijn die de vervoersbedrijven willen opleggen aan de ov-werkers. Hieronder de solidariteitsverklaring van #WijReizenSamen.

OV-bedrijven willen de arbeidsvoorwaarden in het streekvervoer flink verslechteren. De cao-onderhandelingen zijn al een tijd bezig en de ov-bedrijven willen extra onbetaalde pauzes, minder zeggenschap van ov-werkers over hun roosters, en slechtere regelingen voor oudere ov-werkers. Daarbovenop zijn de roosters voor werkers nu acht dagen van tevoren bekend en willen de ov-bazen dat verkorten naar vier dagen of nog minder.

Dat is voor de vakbonden FNV en CNV onacceptabel. Ze eisen dat de verslechteringen van tafel gaan, en willen pas dan weer verder praten. Tot die tijd wordt er elke week een dag gestaakt. Dat is een zwaar middel, maar met zulke verslechteringen zien de vakbonden geen andere mogelijkheid. Buschauffeurs willen zonder al te veel stress, zonder gevaar voor hun gezondheid, en tegen een normaal loon hun werk kunnen doen.

Als het over het ov gaat, denken mensen vaak aan de infrastructuur: de bussen, treinen, stations en spoorrails. Maar veel belangrijker zijn alle mensen die het ov bedenken, besturen, schoonmaken en werkend houden, en alle kennis en ervaring die zij met zich meedragen. Met gestresste en overwerkte buschauffeurs wordt het ov minder veilig, zonder schoonmakers wil je niet meer in de trein zitten, en door ziekte van ov-werkers vallen bussen en treinen uit.

En het ov staat onder druk, vooral buiten de grote steden. Elk jaar bezuinigen commerciële ov-bedrijven bushaltes weg en schrappen ze reguliere buslijnen. In Zeeland wordt het streekvervoer zelfs helemaal omgezet in onbetrouwbare flexdiensten met ov-hubs en taxibedrijven, omdat geen enkel commercieel bedrijf het ov wil verzorgen. En elke concessiewissel zorgt weer voor grote chaos met uitvallende en onbetrouwbare diensten en druk op het personeel.

We moeten juist de andere kant op: fijnmazig en betrouwbaar ov als publieke dienst zonder marktwerking, die overal en voor iedereen beschikbaar is. Omdat iedereen zou moeten kunnen gaan en staan waar die wil, en omdat goed ov een essentiële bouwsteen is voor een toekomst met minder klimaatontwrichting.

Al het verzet tegen verslechteringen en voor verbeteringen van het ov is daarom welkom. Dat kunnen buurtbewoners zijn die protesteren tegen het verdwijnen van een buslijn. Dat kunnen mensen met een handicap zijn die strijden voor toegankelijkheid van stations. Dat zijn wij, mensen van #WijReizenSamen, die ons verzetten tegen marktwerking en strijden voor investeringen in uitbreidingen van het ov-netwerk. En dat zijn de buschauffeurs die staken voor goede arbeidsvoorwaarden. Wees solidair met de buschauffeurs!

Leden van de RoodGroene Antikapitalisten zijn actief in Wij Reizen Samen.

Staking streekvervoer: goed zo!

Vanaf 14 oktober 2026 is het zover: een stevige staking in het streekvervoer. Buschauffeurs en andere personeelsleden zetten met die actie druk op de ketel voor hun cao-eisen. Goed zo! Ik hoop dat de stakers resultaat boeken en dat flink wat solidariteit ze in hun goede en noodzakelijke strijd ondersteunt.

Om wie gaat het? 'In totaal staken er woensdag naar verwachting 13.000 werknemers. Het gaat vooral om buschauffeurs, al doet kantoorpersoneel ook mee.' (Rtl.nl) Dat is dus getalsmatig best een stevige staking. Het betreft dus het streekvervoer. Omdat buschauffeurs van het stadsvervoer in Den Haag en Amsterdam onder een andere cao vallen, staken zij morgen naar alle waarschijnlijkheid niet. Wel betrokken bij de staking zijn personeelsleden van de treinen van streekvervoer-ondernemingen zoals Arriva. Om de verwarring nog wat groter te maken: 'In Rotterdam rijden de trams en metro’s van de RET wèl, maar de bussen niet.' (Nos.nl)

Waar draait de stakingsstrijd om? Het betreft een cao-conflict. Onderhandelingen zijn vastgedraaid, vakbonden FNV en CNV zetten de eisen nu met stakingsactie kracht bij. Het gaat dan vooral om het tegenhouden van verslechteringen die de bedrijfsdirecties (‘werkgevers’) willen doorvoeren. 'Zo willen de werkgevers de werknemers langer en flexibeler inzetten, extra onbetaalde pauzes invoeren en de zeggenschap van werknemers over hun roosters beperken. Ook de inkomenszekerheid en regelingen voor ouder personeel staan onder druk.' (Nu.nl)

Meer werk, minder rust, minder zeggenschap. Meer werkdruk derhalve, en meer stress. Terecht zegt de FNV nee tegen deze ellende. De vakbond eist ook zes procent hoger loon. Dat is wat ‘werkgevers’ betreft dan weer niet aan de orde. De bazen willen meer van de arbeiders, en willen er zo min mogelijk voor betalen. Een klassiek arbeidsconflict is het, met het recht aan de kant van de arbeiders. Hun inkomen en hun toch al zo beperkte vrijheid op de werkplek staan op het spel. Wat de stakers morgen gaan doen, is hoogst noodzakelijke zelfverdediging. Ze verdienen daarbij de steun van ons allemaal.

Op 14 oktober zullen we in media wel weer volop getrakteerd worden op sneue berichten van gestrande en klagende reizigers. Het is niet leuk als je staat te wachten op een bus die niet komt. Maar het is een keus van mediakanalen om vooral aan dat leed grote aandacht te schenken, en nauwelijks stakers – vaak hooguit een vakbondsvertegenwoordiger, want die heeft tenminste een Officiële Status – aan het woord te laten. Het is een keus, en eentje waarmee media ‘werkgevers’ in de kaart spelen. Het is nare beeldvorming, waarin we als solidaire mensen maar beter niet in meegaan.

En er is nog iets. Deze buschauffeurs staken voor draaglijke arbeidsomstandigheden en loon voor zichzelf. Groot gelijk, waarom zou je je laten opjagen en plukken? Maar ze doen feitelijk veel meer. Ze staken voor een beter ov voor iedereen die wel eens met bus of trein gaat. Hoge werkdruk is een van de problemen waar de stakers zich tegen keren. Die hoge werkdruk draagt er maar al te makkelijk toe bij dat chauffeurs ziek thuis komen te zitten. Dat betekent roosters die niet rond komen, uitvallende buslijnen, en dus ook gedupeerde reizigers. Die hoge werkdruk vertaalt zich ook in gestresste chauffeurs, wat maar al te makkelijk leidt tot kortaf en chagrijnig reageren op vragen van reizigers. Zo wordt het busvervoer er voor reizigers ook niet aangenamer op. Dan heb je nog de kans op ongelukken die je krijgt als de chauffeur feitelijk te moe is, en chauffeurs die ruw rijden vanwege de haast en de druk waaronder ze staan. Niets hiervan is in het reizigersbelang. Wie hier wint, is de directie die meer opbrengst uit arbeiders weet te pompen tegen relatief lagere kosten – zolang het allemaal lukt. Zolang stakers er geen halt aan toeroepen.

Minder stress voor de chauffeur is een veiliger en aangenamer reis voor de reiziger. En hoe beter en prettiger het ov werkt, hoe makkelijker het wordt om automobiliteit te vervangen door mobiliteit via het ov. Precies zo’n vervanging hebben we nodig, vanwege milieu, vanwege klimaat. Succes in de buschauffeursstaking is dus een goede zaak, voor de chauffeurs zelf, voor de reizigers en voor ons allemaal. Beste stakers, zet ‘m op!

Foto: 'Ik steun de stakers.' Deelnemers aan een flyeractie op 8 september bij Leiden CS (georganiseerd door Wij Reizen Samen).

Overgenomen met kleine aanpassingen van Doorbraak en de weblog Egel.