De volksopstand in Sri Lanka bracht in 2022 president Rajapaksa ten val. Sindsdien wordt Zuid-Azië geteisterd door een golf van opstanden die drie regeringen ten val hebben gebracht en de meeste regimes bedreigen.

Gedreven door de jongeren (generatie Z) mobiliseert die golf alle bevolkingsgroepen die het slachtoffer zijn van verslechterde economische en ecologische omstandigheden, toenemende sociale ongelijkheid, water- en elektriciteitstekorten en de endemische corruptie van de elites die de macht in handen hebben.

Repressie houdt de uitbreiding van het protest niet tegen

Met brute repressie wordt geprobeerd de woede van de bevolking in bedwang te houden. Het lukt echter niet om de verspreiding van de beweging tegen te gaan. Na Indonesië is het dit jaar Nepal dat in brand staat, zowel letterlijk als figuurlijk, aangezien de belangrijkste machtscentra in brand zijn gestoken.

Het protest tegen regeringen is besmettelijk: de Filippijnen, Pakistaans Kasjmir en Oost-Timor zijn de afgelopen weken getroffen.

Afgezien van de specifieke omstandigheden waarin de opstanden zijn ontstaan en zich hebben ontwikkeld, delen die landen (met bijna 900 miljoen inwoners) dezelfde kwetsbaarheid voor extreme weersomstandigheden en zijn ze het slachtoffer van de roofzuchtige exploitatie door westerse en Chinese groepen. De recente protesten stellen belangrijke ecologische kwesties aan de orde die verband houden met de exploitatie van hulpbronnen, corruptie en de onteigening van gemeenschappelijke goederen.

Belangrijke ecologische kwesties

Er zijn tal van milieufactoren: massale overstromingen in de Filippijnen, Pakistan en Bangladesh, versneld smelten van de gletsjers in de Himalaya, waardoor de hydrologische systemen worden verstoord. De temperaturen stijgen soms tot boven de 50 °C, waardoor de landbouwopbrengsten dalen en woestijnvorming wordt bevorderd, zoals in Oost-Timor.

Ondanks de klimaatrampen blijven regeringen een groeibeleid voeren dat gebaseerd is op de intensieve exploitatie van natuurlijke hulpbronnen (mijnen, bossen, koolwaterstoffen) en de ontwikkeling van infrastructuur die met buitenlands kapitaal wordt gefinancierd. De rijke biodiversiteit van Indonesië wordt bedreigd door de toename van mijnen, de monocultuur van oliepalmbomen en de exploitatie van bossen... In al die gebieden leiden mijnbouwprojecten tot vervuiling, ontbossing en conflicten over grondbezit. Ze gaan vaak gepaard met volksverhuizingen.

Die grootschalige extractieve praktijken creëren rijkdom waarvan slechts een minderheid profiteert. De inkomsten uit de geëxploiteerde hulpbronnen worden opgeëist door militair-bureaucratische elites die onevenredig veel privileges genieten, in plaats van te worden gebruikt voor openbare voorzieningen of maatregelen om zich aan te passen aan de nieuwe klimatologische omstandigheden. Corruptie komt vaak tot uiting in de vorm van grootschalige verduistering van overheidsmiddelen die bestemd zijn voor bescherming tegen overstromingen en ecologische wederopbouw. Dit was de aanleiding voor de 100.000 demonstranten op 21 september in Manilla.

Een systeem van roofzucht en neokoloniale uitbuiting

De voortdurende verslechtering van de levens- en arbeidsomstandigheden is het resultaat van dat systeem van roofzucht en neokoloniale uitbuiting, waaraan de lokale elites medeplichtig zijn. De strijd van jongeren, arbeiders en inheemse volkeren voor machtsdeling en sociale rechtvaardigheid hangt nauw samen met de eisen voor klimaat- en milieurechtvaardigheid. Ze geven uitdrukking aan de fundamentele sociale dimensie ervan: de weigering om mensen en de natuur uit te buiten. Ze leggen de crisis bloot van een extractivistisch model dat gebaseerd is op de privatisering van gemeenschappelijke goederen en geïnstitutionaliseerde corruptie.

Foto: De recente overstroming van de rivier de Ravi in ​​Pakistan, de ergste in 38 jaar.

Dit artikel stond op l’Anticapitaliste. Nederlandse vertaling redactie Grenzeloos.