De klimaatcrisis eist niet alleen levens in verre landen

19.07.2021
Foto: Fridays for Future Maastricht

De klimaatcrisis eist niet alleen levens in verre landen. Door de hevige wateroverlast vallen er meer dan 200 doden te betreuren in Duitsland en België, zeker 160 zijn nog vermist. Modderstromen verwoestten dorpen, mensen verdronken in hun huiskamer doordat het water in ongekend tempo meters steeg. Ook de provincie Limburg kreeg het zwaar te verduren.

De regen in het zuiden begon op maandag en hield aan tot vrijdagmorgen. In Noorbeek viel op dinsdag alleen al 88 mm neerslag. Dat was voor Parkstad de zwaarste dag, in Heerlen stond de A79 blank door de overstroming van de Geleenbeek. In Valkenburg stortte een dag later een brug in het centrum in. Het water stroomde als een rivier door de straten naar beneden, in allerijl werden een verpleeghuis en een hospice ontruimd.

Op donderdagavond werden in Maastricht en Roermond zelfs hele wijken langs de Maas geëvacueerd, in totaal ging het om 15.000 mensen. Velen van hen konden gelukkig terecht bij vrienden of familie, anderen overnachtten in een nabijgelegen sporthal. En op vrijdag brak een dijk van het Julianakanaal door bij Meerssen. In het weekend werd in Venlo het VieCuriziekenhuis ontruimd uit voorzorg.

Gelukkig zijn er in Nederland nog geen doden gevallen. Maar in Limburg heerste er wel een onwerkelijke en gelaten stemming: dat deze ramp zo snel heeft kunnen ontstaan. En hoe tref je je stad of zelfs je huis aan als het water weer weg is?

Directe solidariteit

In België opende de PVDA onmiddellijk een solidariteitsfonds, prominente leden sjouwden zandzakken in Luik en omliggende plaatsen. In het parlement prees Raoul Hedebouw (PVDA/PTB) de Antwerpse brandweermannen die onmiddellijk uit solidariteit waren afgereisd om hulp te bieden. ‘Sterke hulpdiensten zijn onmisbaar’, was zijn boodschap aan de premier, waarmee hij bezuinigingen op deze diensten impliciet bekritiseerde. Hedebouw koppelde de ramp ook meteen aan klimaatopwarming.

In Duitsland stonden politici ook in de rij om deze ramp te linken aan de klimaatcrisis – Angela Merkel en andere rechtse politici incluis. Zij weten dat een andere boodschap zal backfiren in september, als de Duitsers naar de stembus gaan.

Slappe politieke hap

In Nederland ontbreekt binnen de gevestigde politiek een soortgelijk geluid en bijbehorende actie. De media vonden het dit keer wel interessant om de klimaatvraag te stellen. Vanuit Venlo – de stad waar hij het minst ver voor hoefde te reizen – omzeilde Mark Rutte uiteraard de vraag: ‘Er is echt iets aan de hand, we moeten bekijken hoe dit kan.’ Hij had ook hier geen actieve herinnering aan zijn eigen klimaatbeleid. Want met zijn goedkeuring dragen Shell en andere Nederlandse multinationals stevig bij aan de opwarming van de aarde. Daarentegen propageerde hij in de Noord-Limburgse stad wel de mythe van het Nederlandse watermanagement. ‘België en Duitsland kunnen nog wat van ons leren in de komende jaren qua ruimte voor de rivier.’

In tegenstelling tot de handen-uit-de-mouwen-solidariteit van de Belgische PVDA kwam SP Limburg niet verder dan op Facebook te murmelen: ‘dat je veilig uit deze situatie mag komen en we ons samen voorbereiden op het herstel. #limburg #samensterker.’ Ook Groenlinks in Maastricht durfde de handen niet te branden aan het klimaatissue. Net als Rutte gaan de sociaal-liberalen ‘na afloop kijken wat we hiervan moeten leren.’ De Maas dwingt volgens deze politieke partij respect af.

In Limburg stonden duizenden mensen klaar om directe individuele hulp te bieden. Dat stemt hoopvol, het is alleen treurig dat geen enkele politieke partij op links concreet handvatten biedt om een sterkere klimaatbeweging te bouwen. Zo kan extreemrechts sympathie kweken in de publieke opinie en ermee wegkomen.

Klimaatontkenners to the rescue

Adequate hulp werd dan ook door extreemrechts georganiseerd. De oproep van de fascistoïde klimaatontkenners Farmers Defense Force om boerderijdieren te redden werd gretig op sociale media gedeeld. Zij hebben hun netwerken over de ruggen van gedupeerden van deze watersnoodramp kunnen versterken en dat is gevaarlijk. Daarnaast vond Tinus Koops van de extreemrechtse corona-ontkennende groep Nederland in Opstand het nodig om als ramptoerist verslag te doen van elke plek rondom Maastricht waar het wassende water in opmars was. Willem Engel trok de hele ramp overigens in twijfel, Limburg is immers de meest hooggelegen provincie. ‘Dit is nieuws dat afleidt van de hoofdzaak,’ aldus de coronawappieprediker in een ‘persconferentie’ op 16 juli. 

En Geert Wilders reageerde op Twitter natuurlijk tegen de Green Deal waar Frans Timmermans in de Europese Unie voorstander van is. Wilders tjilpte: ‘Bah bah een gigantische ramp voor Limburgers met heel veel schade en menselijk leed meteen misbruiken voor je eigen politieke klimaatagenda.’ Deze Green Deal is overigens nauwelijks een beter alternatief voor huidig Europees klimaatbeleid, aangezien het niet breekt met neoliberale uitgangspunten. Volgens dat plan moet transport ook onder de emissiehandel gaan vallen. In plaats van de fossiele industrie onmiddellijk te ontmantelen, krijgt de gewone burger uiteindelijk de rekening gepresenteerd.

Wat is nodig

De watersnood in Limburg kan niet los worden gezien van de ‘wet bulb temperature’ (extreem hoge temperatuur in combinatie met hoge luchtvochtigheid) in Pakistan en de eveneens extreem hoge temperaturen in de VS, Canada en Siberië aan het begin van de zomer. Climate change is real en voltrekt zich voor onze ogen. 

We kunnen ervan uitgaan dat dit soort extreme weersomstandigheden ook in Nederland vaker zal voorkomen. En dat dit ten koste gaat van nog meer mensenlevens, andere dieren en planten. Het is een stap vooruit dat de media voorzichtig erkennen dat deze ramp te maken heeft met de klimaatcrisis. De vraag is of het mediacircus een volgende keer de ‘k-vraag’ zal stellen.

Meteoroloog Gerrit Hiemstra nam in elk geval geen blad voor de mond in een Twitterdraadje, waarin hij concludeerde: ‘En ja, we kunnen de verdere toename van extreme neerslag afremmen door klimaatmaatregelen te nemen. Dat kan door zo snel mogelijk de CO2-emissie (en andere broeikasgassen) terugbrengen naar nul. Dat betekent vooral stoppen met verbranden van fossiele brandstoffen.’ 

Activisten in Maastricht namen het initiatief om hun acht klimaateisen om te zetten in een petitie. Binnen een dag stond de teller op 150 handtekeningen. Op landelijk niveau werken groepen als Code Rood, Extinction Rebellion NL, Fridays For Future NL en Fossielvrij NL al langer samen om een klimaateisenpakket te populariseren. Hun eisen: ‘investeer in klimaatbanen; duurzame energie voor iedereen; en de oplossing is lokaal, democratisch en collectief!’. 

We hebben een krachtiger klimaatbeweging nodig om een volgend kabinet onder druk te zetten. En we moeten sneller en collectiever reageren bij een volgende ramp. Laten we samen de grootste klimaatdemonstratie ooit gaan organiseren als COP26 in het najaar plaatsvindt in Schotland. Dat kan het startschot zijn van een beweging voor klimaatrechtvaardigheid die in het belang is van gewone werkende mensen.

Dit artikel is overgenomen van Socialisme.nu.

Soort artikel

Reactie toevoegen

Plain text

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
Uw reactie zal niet meteen verschijnen, deze wordt eerst goedgekeurd door de beheerder.