We zouden deze steun kunnen zien als een gevolg van de koloniale ideologie die het zionisme zijn kracht geeft. Maar zo'n interpretatie stelt Israël voor als een homogene samenleving, vrij van interne tegenstellingen en dat is een onjuiste weergave van de werkelijkheid. De Israëlische samenleving is zeer instabiel, gevangen in interne tegenstellingen. Juist in deze tegenstellingen ligt een verklaring voor het Israëlische militarisme.

Niet de oorlogen met Arabische staten maar de massale toestroom van immigranten na de creatie van Israël in 1948, was de grootste uitdaging voor het zionistische project en het klassekarakter ervan. Het jonge Israël was gedwongen om een bevolking op te nemen die twee keer zo groot was als het aantal Europeanen dat de staat had gesticht. Het hoofddoel van het opnemen van de immigranten was vervanging te vinden voor de goedkope Palestijnse arbeidskrachten die vlak na de Tweede Wereldoorlog gedeporteerd waren. Maar de meeste immigranten waren afkomstig uit de middenklasse en verzetten zich tegen deze teruggang in welvaart en sociale status. Een reeks van sociale onlusten in 1955 bracht de heersende klasse tot de conclusie dat de onrust in de kampen waar de immigranten gehuisvest waren een bedreiging vormde voor het zionistische project. Verschillende zionistische leiders schreven later in hun memoires dat ze bang waren dat de Israëlische Communistische Partij een revolutie voorbereidde.

De onrust van een vredesproces
De oorlog van 1956, en de golf van nationalisme die het teweeg bracht in Israël, was een kans om de immigranten op te nemen in de ideologie van de natie. Alle Israëliërs, immigrant of niet, gingen gebuikt onder de oorlog en de sociale onvrede werd een andere kant op gericht. Op soortgelijke wijze bood het nationalisme na de overwinning in de Zesdaagse Oorlog 11 jaar later een kans om de pas geboren onafhankelijke vakbeweging in het gareel te brengen. De oorlogen verenigden de verschillende gemeenschappen in Israël niet maar boden een kans om een verdeelde samenleving te disciplineren. De oorlogen, vooral de militaire overwinning van 1967, versterkten het etnische fundamentalisme dat de dominante ideologie vormt in Israël. De versterking van deze ideologie gaf de heersende klasse de kans om de interne verdeeldheid te boven te komen en een joodse, nationale identiteit te promoten.
Vredesvoorstellen bieden geen oplossing voor de sociale verdeeldheid in de Israëlische gemeenschap en ondermijnen de ideologie van etnisch fundamentalisme. Als er vrede komt, verdwijnt de gezamenlijke vijand die een werkeloze in Sderot verenigt met de machine operateur in Tel Aviv. Vrede zou de sociale en etnische verdeeldheid in Israël naar de oppervlakte brengen en de façade van sociale stabiliteit verstoren.
Om deze reden waren de jaren van het Oslo proces de meest stormachtige in de Israëlische geschiedenis. Deze jaren waren een periode van ongekend, schokkend politiek geweld in de Israëlische samenleving zelf. Elke regering viel voor het zijn termijn uit kon zitten. Het was een periode van belangrijke algemene stakingen, de hergeboorte van verschillende etnische identiteiten en een toename van de kritiek op de zionistische geschiedschrijving.
Het neoconservatieve tijdperk, gekenmerkt door de twee presidentsperiodes van George W. Bush, bood de Israëlische heersende klasse de kans zich opnieuw te oriënteren en in feite de onderzoeksafdeling van de wereldwijde wapenindustrie te worden. De neoconservatieve politiek werd in Israël ingevoerd door Ehud Barak. De eerste manifestatie ervan was een nieuw offensief tegen de Palestijnen, zowel in de gebieden die Israël in 1967 bezette als binnen de oude grenzen, de zogenaamde 'Groene lijn'. In elk praktisch opzicht was dit het einde van het vredesproces. Maar pas tijdens de regering van Ariël Sharon werd een neoliberaal sociaal en economisch beleid ingevoerd. Israëliërs die als gevolg van het neoliberale beleid in armoede vervallen kunnen dankzij de voortdurende oorlog werk vinden in het leger of de privé beveiliging. Voor degene die definitief buitengesloten worden ligt de weg van nationalistische extremisme open.
De zelfmoordaanslagen begin deze eeuw en later de aanvallen met zelfgemaakte raketten door Hamas stelden Israël in staat een nieuwe joodse identiteit te creëren, gebaseerd op gedeelde veiligheidsbelangen. Een verarmde en gemarginaliseerde bevolking als die van Sderot kwam in het centrum van de nationale consensus te staan. Gebukt onder raketaanvallen veranderde Sderot van een vergeten stadje waar een derde generatie nakomelingen van immigranten probeerde te overleven in een symbool voor het lot van de Joodse Natie.

Uitsluiting van vrede en Palestijnen
Het spreekt voor zich dat de constructie van deze nationale consensus in Israël de uitsluiting van de niet-Joodse bevolking en de marginalisering van de Palestijnse burgers betekende. Zonder dit zou de sociale verdeeldheid die de kop opstak tijdens de jaren van het vredesproces terugkeren. Als ze hun etnische privileges niet hadden, waren de inwoners van Sderot enkel de slachtoffers van de heersende verhoudingen. De identiteit van een 'echte Israëli' is volgens deze logica gebaseerd op een exclusief etnisch nationalisme. Het verlangen naar vrede verliest alle praktische betekenis en wordt een holle frase. Dat politieke krachten die het verlangen naar vrede omzetten in actie hiervoor buiten gesloten moeten worden spreekt vanzelf.
Het hoeft niet te verbazen dat organisaties en intellectuelen die in het buitenland bekend stonden om hun pacifistische retoriek het offensief tegen de Palestijnen van september 2000, de oorlog tegen Libanon in 2006 en het huidige offensief in Gaza steunen. Terwijl zionistisch rechts de oorlog rechtvaardigt in termen van nationale zekerheid, gaat zionistisch links mee in de consensus van nationale soevereiniteit. Van intellectuelen als Amos Oz en Ari Shavit tot politici als Haim Oron van Meretz wordt het geringe effect van de Palestijnse raketten erkend maar het militaire offensief gerechtvaardigd omdat de raketaanvallen de 'nationale soevereiniteit schonden'. Voor woordvoerders van zionistisch links zoals deze waren de grootschalige bombardementen in de vroege dagen van het offensief genoeg om de nationale soevereiniteit van Israël te herstellen. Maar zionistisch rechts wil een definitieve eindoverwinning, een overwinning zoals in 1967.
Indien de joodse bevolking van Israël de keuze heeft tussen een symbolische overwinning zoals zionistisch links die voorstaat en de eindoverwinning van zionistisch rechts zal de meerderheid van hen natuurlijk voor de laatste optie kiezen.

Sergio Yahni werkt bij het Alternative Information Centre, een progressieve Israëlisch-Palestijnse anti-oorlogsorganisatie.