Elke keer als ik aan dit artikel begin, moet ik de aantallen bijwerken die zich hebben aangemeld op de Your Party-website voor de nieuwe linkse partij van voormalige Labour-parlementsleden Zarah Sultana en Jeremy Corbyn. Volgens Zarah Sultana's Twitter-feed hebben we in minder dan een week al 500.000 handtekeningen verzameld [inmiddels 600.000, red.] en mensen blijven zich aanmelden. Dit is het onderwerp dat iedereen bespreekt tijdens de demonstraties en picketlines voor Palestina of ter verdediging van migranten.

Ja, het is nog geen betalend lidmaatschap. Maar mensen tekenen een verklaring met een aantal algemene politieke standpunten die aansluiten bij het project van Corbyn en een toezegging om Palestina te steunen. De verklaring zou op het gebied van ecologie veel beter kunnen, hoewel er wel kritiek in staat op fossiele brandstofbedrijven die de planeet kapotmaken.

Ook staat in de verklaring duidelijk dat er een oprichtingsconferentie komt en dat de leden zullen beslissen over het beleid en de leiders. Mensen schrijven zich in voor een lang proces. Zelfs als maar de helft van de 500.000 zich aansluit, zou dat nog steeds gunstig afsteken bij het ledenaantal van de Labour Party.

[Labour-premier Keir] Starmer en zijn team zijn terughoudend met het vrijgeven van de ledenaantallen van Labour. Mensen die nog steeds bij Labour zitten, zullen je vertellen dat er maar weinig actieve leden zijn. Onder de officiële leden van Labour bevinden zich veel mensen die alleen maar betalen en niet actief zijn.

De achteruitgang van Labour is niet echt verrassend, gezien hun weigering om de genocide in Gaza te erkennen, hun anti-migrantenbeleid en bezuinigingen op de sociale zekerheid. Bij bijeenkomsten wordt politieke discussie bewust tot een minimum beperkt. Raadsleden en politieke carrièremakers houden de basisstructuren draaiende.

Naarmate het proces van Corbyn/Sultana vordert, zullen nog meer leden Labour verlaten. De enorme aantallen aanmeldingen zullen de aandacht van mensen vestigen en degenen die nog twijfelen over een keuze over de streep trekken.

Hoe de mainstream media hebben gereageerd

Het was onmogelijk voor de media om verschillende peilingen te negeren die de nieuwe partij tussen de 10 en 15 procent gaven. Die stemmen zouden komen van Labour, de Groenen en niet-stemmers (ongeveer een derde van elk).

Sommige pro-Starmer journalisten zeggen dat de nieuwe partij op onverantwoorde wijze de stemmen van links verdeelt – met andere woorden, dat ze effectief zal zijn en een aanzienlijk aantal stemmen zal halen. Maar het zijn Starmer's beleid en zijn ommezwaaien die ertoe hebben geleid dat de Labour-stemmen zijn verspreid over de Groenen en linkse kandidaten. Je kunt niet cynisch gebruik maken van het antidemocratische karakter van ons kiesstelsel om mensen ervan te weerhouden een nieuwe partij op te richten. Zoals iemand onlangs op sociale media opmerkte, gaat het niet zozeer om het splitsen van de stemmen, maar om het terugwinnen ervan.

Veel voorstanders van de nieuwe partij zijn zelfs fel tegen het splitsen van de stemmen tussen progressieve groene kandidaten en kandidaten van de nieuwe linkse partij. Tegelijkertijd zouden we de hand reiken aan Labour-parlementsleden die zich hebben uitgesproken voor Palestina of tegen de bezuinigingen op de sociale zekerheid hebben gestemd – het zou dom zijn om een linkse partijkandidaat op te stellen tegen [linkse Labour-parlementsleden als] John McDonnell of Diane Abbott.

Hoe heeft marxistisch links gereageerd? 

In tegenstelling tot eerdere alternatieve projecten heeft bijna elke linkse groep, zoals de Socialist Party, Counterfire en de Socialist Workers Party, het nieuwe project gesteund en zal eraan meewerken. Sommige onafhankelijke activisten en socialisten denken op de een of andere manier dat dat een slechte zaak is, dat die groepen onvermijdelijk op een negatieve manier zullen ingrijpen.

Als je een open, inclusieve partij bent, kun je geen veto uitspreken over de deelname van enkele duizenden ervaren en toegewijde activisten. Soms vervreemden leninistische groeperingen mensen door de grove manier waarop ze in de massabeweging werken. Maar als zelfs maar een kwart of een derde van degenen die zich hebben aangemeld zich aansluiten en de nieuwe partij opbouwen, moeten we in staat zijn om ultralinks beleid te neutraliseren. De sleutel tot het onschadelijk maken van vruchteloze propaganda is het hebben van duidelijke regels voor discussie en het opbouwen van de partij door middel van massale activiteiten ter verdediging van werkende en onderdrukte mensen.

Serieuze mensen snappen dat een partij van Corbyn/Sultana duidelijk links van Labour zal staan en een kans biedt voor een alternatief. Haar programma zal onaanvaardbaar zijn voor het kapitaal, dat een grotere tegenaanval zal ontketenen dan we bij Corbyn versie 1 hebben gezien. Nu – in een niet-revolutionaire situatie – tijd besteden aan het aandringen op een duidelijke lijn voor de vernietiging van de kapitalistische staat is dom. Marxistische stromingen kunnen zulke vragen op een gepaste manier aan de orde stellen – het is belangrijk dat er een revolutionaire pool of stroming kan ontstaan.

Sommige kameraden hebben de neiging om electoraal activisme op een simplistische manier tegenover strijd op straat en op de werkplek te stellen. Elke opbouw van een socialistisch alternatief lijkt utopisch zonder een radicale aanwezigheid op alle niveaus van de overheid. Zelfs een opleving van zelforganiserende strijd vereist een politieke strategie en resultaten als er echte verandering moet komen.

We willen geen Labour Party 2

Aan de andere kant willen we niet dat de partij dezelfde fouten maakt als het mislukte leiderschap van Corbyn in de Labour Party. Een aantal mensen die zich bij de nieuwe partij aansluiten, zullen dat zien als een kans om de Labour Party te herstellen die volgens hen door Blair en Starmer is vernietigd.

Als de nieuwe partij al haar tijd besteedt aan het uitwerken van het perfecte sociale zorgbeleid voor onze denkbeeldige linkse technocratische toekomst als we de staat besturen, zal ze nergens komen. Als ze zichzelf ziet als een Labour Party 2.0, met een betere politiek dan de huidige maar zonder mogelijkheden voor echte participatie van de bevolking, zal ze worden vernietigd door tegenkrachten. Tijdens de periode van Corbyn zaten we vast in een situatie waarin Labour-leden vaak moesten wachten tot een handjevol mensen aan de top beslissingen nam, in plaats van zelf actief te worden en leiders te worden. Die fout mogen we niet nog een keer maken.

De partij moet investeren in het ontwikkelen van zelforganisatie op onze werkplekken en in het maatschappelijk middenveld. We hebben een ‘klassenstrijd met een glimlach’ nodig: een partij die nieuwe wegen inslaat en een betere politieke cultuur ontwikkelt. Ze moet brutaal en strijdlustig zijn en het mainstream mediadiscours uitdagen. We hebben het een keer niet voor elkaar gekregen om de duizenden nieuwe activisten die zich bij Labour aansloten, vast te houden. Het voordeel dat we nu hebben, is dat we mensen niet naar een bestaande, verstikkende instelling halen. We hebben in ieder geval een kans om iets anders te maken.

En de Groenen?

Wat de Groenen betreft, een score van 10 procent in de peilingen, zo'n 800 gemeenteraadsleden en het vermogen om hun aantal parlementsleden te verviervoudigen, zijn het bewijs van een zekere impact. De Groenen zijn een heterogene groep – ze zijn heel anders in Noord-Londen, Bristol of het platteland van Norfolk. Als [ecosocialist] Zack Polanski de leiding van de Groenen zou krijgen, zou dat de radicale vleugel versterken en de weg vrijmaken voor verkiezingsallianties in gebieden zoals de steden waar Labour kwetsbaar is.

Gezien de peilingen wordt er gesproken over een nieuwe linkse partij met een tiental of meer parlementsleden die samen met de Groenen een beslissende rol zou kunnen spelen als er een patstelling in het parlement zou komen. Gezien de onvoorspelbaarheid van de Britse politiek kan dat niet worden uitgesloten.

Wat we wel weten is dat nieuwe linkse partijen in Griekenland, Spanje en Italië zijn vernietigd door de kwestie van coalities met Labour-achtige partijen. Het is misschien mogelijk om externe steun te geven aan een regering die zich inzet voor progressief beleid, zonder een algemene coalitie en zonder ministersposten te bekleden.

Dat is wat het Links Blok en de CP enkele jaren geleden in Portugal hebben gedaan. Het is begrijpelijk als dat de vorming van een extreemrechtse of neofascistische regering voorkomt. Maar die discussie over een patstelling in het parlement mag niet de boventoon voeren.

Sultana's beslissende stap

Gezien het aantal aanmeldingen kunnen we deze situatie niet zomaar afdoen als hetzelfde oude linkse project als Respect, Socialist Alliance of Left Unity. Dit is van een andere orde. Mensen lijken verbaasd dat het proces niet gemakkelijk is verlopen, maar als er zoveel op het spel staat en we een historische kans hebben, zijn mensen gepassioneerd en vechten ze voor hun zaak.

We moeten de bijdrage van Zarah Sultana [een links Labour-parlementslid dat begin juli uit de Labour-partij is gestapt] niet onderschatten. Ze was een beetje als de nieuwe vriendin die op vakantie ging met een hechte groep die altijd eeuwig deed over het kiezen van een restaurant 's avonds. Er was al minstens een half uur verspild en ze ging gewoon zitten en de rest volgde met tegenzin.

Natuurlijk was er geklaag onder de gevestigde groep over het lef van de nieuwe vriendin. Het is duidelijk dat Corbyns adviseurs en zijn team overrompeld waren door Sultana en van hun stuk waren gebracht. Maar ze heeft in ieder geval de boel in beweging gebracht. Wat nog belangrijker is, is dat ze de aantrekkingskracht van de nieuwe formatie vergroot. Ze komt uit een andere generatie, is een vrouw en heeft Zuid-Aziatische roots. Zarah belichaamt de generatie die Labour heeft verloren door Palestina.

Het venijn zit misschien in de details, maar de kans is groot dat de partij democratisch wordt opgezet en een nationaal brandpunt wordt voor de miljoenen mensen die op zoek zijn naar een alternatief links van Starmer.

Dit artikel stond op Anti*Capitalist Resistance. Nederlandse vertaling en bewerking redactie Grenzeloos.

Dave Kellaway is lid van Anti*Capitalist Resistance, onze zusterorganisatie in Engeland en Wales.