De FNV en andere bonden organiseerden de afgelopen weken een reeks actiebijeenkomsten en stakingen tegen de bezuinigingen op de sociale zekerheid. Hoewel het kabinet de verhoging van de AOW-leeftijd heeft ingetrokken, moet wel het geplande bezuinigingsbedrag van 6,5 miljard euro gehaald worden. Daar mogen de vakbonden over meepraten. Het is of je met de buurman mag overleggen hoe hij jouw spaargeld gaat uitgeven. Het gaat immers voor een groot deel om premies die door de werkenden en de bedrijven zijn opgebracht en die ruimschoots genoeg zijn om de sociale regelingen waarvoor ze bedoeld zijn te dekken.

Terecht dat de FNV weigert dat 'overleg' aan te gaan en afstand  houdt van de regering Jetten. Dat is niet alleen inhoudelijk verstandig omdat het de ruimte geeft om mensen te overtuigen dat de geplande bezuinigingen onrechtvaardig en onrechtmatig zijn. En dat de redenen die de regering Jetten aanvoert zoals dat de vergrijzing zorg en een goede oudedagsvoorziening onbetaalbaar maken onjuist zijn. Daar valt van alles over te lezen op de actiesite van de FNV De toekomst is van ons – FNV.

Het is ook verstandig omdat veel mensen de FNV zien als de club die doet waar ze voor is opgericht: opkomen voor de belangen van werkenden en mensen die niet meer hoeven te werken of kunnen werken. En die dan ook de poot stijf houdt. Er is al genoeg gesold met onze belangen. De sociale zekerheid is al genoeg afgebroken, de kloof tussen rijk en arm wordt steeds groter. En iedere werkende kan de dupe worden. ASML, een goed verdienend en groeiend bedrijf kondigde in het eerste kwartaal van 2026 ruim 1.700 gedwongen ontslagen aan.

De onderlinge steun is goed te zien in de solidariteit met de succesvolle stakingen in het OV van 24 juni. Niet alleen in woord en daad door een groep als WijReizenSamen die op tien locaties dertig keer heeft geflyerd ter ondersteuning, maar ook door de aanwezigheid van leden van Extinction Rebellion. Steun is er ook in peilingen en interviews die mensen geven in de media. En op Utrecht Centraal zegt buschauffeur Mahmut Yilmaz uit Nieuwegein: 'Ik heb eigenlijk vakantie, maar ben hier uit solidariteit'.

Er zijn veel kleine werkonderbrekingen in diverse sectoren geweest die samen met de manifestaties in verschillende steden een mooie opstart zijn. Om de plannen werkelijk van tafel te krijgen zullen bredere en grotere acties nodig zijn. De gelijktijdige werkonderbreking  afgelopen week in het hele OV, met de ondersteuning van uitkeringsgerechtigden, senioren en klimaatactivisten is een mooi voorbeeld. Het zal hard werken zijn om dat uit te bouwen, want deze staking en de nodige solidariteit ging niet vanzelf, ook al is het spoor en stad- en streekvervoer goed georganiseerd.

Na deze actieweken krijgt het kabinet de kans van de FNV om op haar sporen terug te komen. Goedheid is de mens niet vreemd, maar de verwachting dat het kabinet dat na de zomer werkelijk zal doen is niet hoog gespannen. Wat dat betreft is er genoeg ervaring dat er niet naar je geluisterd wordt als je niet met een goed gevulde portemonnee komt.

Daarom is werken aan het opbouwen van verdere acties en de benodigde solidariteit hard nodig. Niet alleen in verschillende sectoren als Vervoer, Metaal, Zorg, Overheid, Onderwijs en Havens, plaatsen waar de FNV sterk is en haar macht kan laten zien. Groter en breder verzet vraagt organisatie en opbouw.

Het gaat namelijk wel om het overeind houden van het laatste beetje verzorgingsstaat dat er nog is. Dat vraagt om een langdurige campagne richting de politiek. Een campagne gericht op het verkleinen van de kloof tussen arm en rijk. Om de onderlinge solidariteit bij ziekte, werkloosheid en achterstelling te versterken.

De aangekondigde maatregelen zijn namelijk bij een compromis niet zomaar in cao’s  of sociale plannen te repareren. De WW wordt zo uitgekleed dat er als basis voor sociale plannen weinig overblijft. Veel mensen hebben ondertussen weinig of geen bescherming van een cao. En wat is een afspraak nog waard na het openbreken van het pensioenakkoord?

Wat dat betreft is er een kans gemist op het laatste FNV congres om de strijd voor automatische prijscompensatie alleen te koppelen aan de cao-strijd en niet te streven naar een wettelijke regeling. De strijd tegen de groeiende kloof tussen rijk en arm is ook goed te koppelen aan de strijd tegen de oneerlijke verdeling van de kosten van klimaatbeleid en ziektekosten en de strijd tegen loon en beschermingsverschillen tussen vrouwen en mannen, tussen mensen met een vast contract en mensen met een flex baan.

De mensen die nu aangesproken worden door de acties en de standvastige houding van de FNV worden niet vanzelf actief in de sector waar ze werken. Het zal de zwakte van FNV sectoren niet vanzelf versterken. Diverse netwerken zoals Vrouw en Klimaat kunnen een rol spelen in onderlinge verbinding en verbreding, maar hebben een beperkt thema. Wat wel goed kan is een campagne zoals de FNV dat een aantal jaren geleden had zoals 'Koopkracht en Echte Banen', in 2013 gestart met een manifestatie met 9.000 mensen in Utrecht. Of 'Het Offensief', door de FNV gestart onder Rutte III. Bedoeld om de race naar beneden te stoppen, niet alleen om verslechteringen tegen te houden, maar om de oorzaken ervan aan te pakken en een perspectief te bieden voor iedereen die met onzekerheid te maken heeft door globalisering en concurrentie.

Zo’n campagne kan de opvolging zijn van de Rode Lijn protesten, zeker als de samenwerking gezocht wordt met andere sociale bewegingen. Het biedt voor nieuwe leden die de FNV nog niet kennen, die nog geen plaats weten binnen sectoren of netwerken de kans om actief aan de slag te gaan. Actief met die zaken waar ze zich druk om maken. Om medestanders te zoeken in hun eigen omgeving die ook aan de slag willen tegen de groeiende onrechtvaardigheid. Om onderlinge verbinding tussen nieuwe leden, sectoren en netwerken op te bouwen. Bestrijden van armoede en de kloof tussen arm en rijk is iets dat breder gaat dan een sector, onderwerp of groep. Samen sterk en actief!

Mensen moeten zich niet aan de FNV aanpassen, omdat die nu eenmaal heel lang op een bepaalde manier werkt of georganiseerd is. De FNV moet zich richten op mensen die de handen uit de mouwen willen steken en laten zien wat solidariteit betekent. Sectoren kunnen daar sterker van worden als ze meedoen vanuit hun eigen mogelijkheden en vanuit de eigen thema’s. Zoals bijvoorbeeld het stoppen van de nullijn bij een nieuwe cao voor de overheid.

Op 12 september staat er weer een Klimaatmars (Utrecht) gepland. Een Rood Groene Lijn 2.0.