Is de ondergang van Trump begonnen? Of staan we juist aan de vooravond van zijn sprong naar een totale dictatuur? Het is nog te vroeg om de uitkomst te voorspellen. Maar één ding lijkt zeker: door samen met Netanyahu de oorlog tegen Iran te ontketenen, door de tegenstander te onderschatten, door met minachting op zijn imperialistische bondgenoten en anderen te spugen ('de kroonprins van Saoedi-Arabië kan mijn reet kussen'), heeft de aspirant-dictator zichzelf in een uiterst moeilijke situatie gebracht. Onduidelijk is hoe hij eruit kan komen zonder een min of meer vernederende nederlaag te lijden… Tenzij hij 'de hel ontketent', zoals hij zegt… tegen het Iraanse volk dat hij beweerde te bevrijden… en tegen de volksmobilisaties in de VS.

'Ga Hormuz zelf maar openen, stelletje lafaards, de VS hebben dat niet nodig en hebben het zware werk al gedaan': dat is in essentie wat Trump tegen zijn 'bondgenoten' heeft gezegd. Welnu, Hormuz openen is inderdaad wat Japan, Frankrijk, de Filippijnen en Groot-Brittannië doen... Niet door Iran te bombarderen, niet door te dreigen de Iraniërs terug te brengen 'naar het stenen tijdperk waar ze thuishoren' (!!!). Door te onderhandelen met de moellahs, wier bloedige regime – het toppunt van ironie – sterker uit de beproeving komt die bedoeld was om het 'te vernietigen'.

Versterkt naar buiten toe (de controle over de Straat wordt de facto erkend) en naar binnen toe (de woeste agressie van Trump-Netanyahu zorgt ervoor dat de gelederen zich sluiten rond de ultravleugel). Groot-Brittannië nodigt 35 landen uit voor een bijeenkomst om tot een diplomatieke oplossing te komen. De monarchieën van de Golf maken een ommezwaai na de afwijzing door de Veiligheidsraad van hun resolutie, die de weg vrijmaakte voor een militaire oplossing. Voortaan vragen ze om normalisering van hun betrekkingen met Teheran…

De grond lijkt onder de voeten van Donald J. Trump weg te zakken. Twee Amerikaanse straaljagers zijn neergeschoten, waardoor al zijn grootspraak over de 'verpletterende overwinning' van zijn leger – 'veruit het sterkste ter wereld' – teniet is gedaan. Als de piloten niet waren gered, zou de vernedering compleet zijn geweest. Het gebral van minister van Defensie Hegseth, die tijdens een persconferentie Jezus Christus aanhaalt, kan de mislukking van 'Epic Fury' niet verbergen. In die militaire en diplomatieke context wordt het voor Trump politiek steeds moeilijker om zijn beloften van totale oorlog uit te voeren om 'Iran te onthoofden en te vernietigen'. Toch loopt hij het risico de stap te zetten.

Elke dag die voorbijgaat, maakt duidelijker dat de opeenvolgende ultimatums van Trump een uiting zijn van zijn machteloosheid. Zijn dreigementen om alle bruggen en alle elektriciteitscentrales in Iran te vernietigen – een oorlogsmisdaad – en zijn beledigingen ('klootzakken, open die zeestraat') drukken zijn woede uit omdat hij zichzelf in een impasse heeft gemanoeuvreerd. Als hij zijn dreigementen zou uitvoeren, zou dat ten koste gaan van een catastrofaal verlies aan geloofwaardigheid en invloed voor het Amerikaanse imperialisme. Bovendien zou Trump in dat geval zeer snel moeten handelen, voordat hij nog ernstiger wordt omzeild en geïsoleerd door een 'alterimperialistisch' bondgenootschap van 'middelgrote landen' die het Amerikaanse leiderschap betwisten, naar het model dat Carney in Davos heeft voorgesteld en dat onlangs door Macron in Korea werd gesteund.

Het alternatief – terugkrabbelen, een ‘deal’ zoeken, rekenen op de hulp van China, Pakistan, Egypte en Turkije om uit de penarie te komen zonder volledig gezichtsverlies – zou vanuit het oogpunt van de Amerikaanse heersende klasse ongetwijfeld ‘minder erg’ zijn. Maar de politieke prijs die daarvoor betaald moet worden, zou ook niet gering zijn. Met name Iran zal niet toegeven zonder garanties voor zijn veiligheid, die Israël zal weigeren. Hoe dan ook lijkt een dergelijke ommezwaai nauwelijks haalbaar zolang Trump aan het roer staat. Sinds zijn zigzagkoers op het gebied van invoerrechten staat de president er weliswaar om bekend terug te krabbelen volgens het TACO-principe ('Trump always chickens out').

Maar de geostrategische belangen zijn zo groot dat het moeilijk voorstelbaar is dat hij in de Golf TACO zou spelen… Dus, een paleisrevolutie in het Witte Huis, in naam van het 25e amendement (onbekwaamheid van de president)? Dat is niet helemaal uitgesloten (de militaire hiërarchie is niet blij met de zuiveringen waarvan ze het slachtoffer is; de Republikeinse Partij is in paniek over de peilingen voor de tussentijdse verkiezingen, de rechterlijke macht zwicht niet voor de despoot), maar op korte termijn weinig waarschijnlijk. Het risico dat de criminele vlucht naar voren versnelt, is dus zeer reëel. Nu al wordt medische infrastructuur op grote schaal gebombardeerd (met name het Pasteur-instituut in Teheran is verwoest).

De situatie is des te onstabieler en onvoorspelbaarder omdat ook op het binnenlandse front het slechte nieuws zich opstapelt voor Trump. Bijna 9 miljoen mensen hebben gedemonstreerd onder het motto 'NO King, no ICE, no war', in een klimaat van het samenlopen van de strijd. De MAGA-achterban is verdeeld door het Epstein-schandaal, maar ook door het verzet tegen de totale vrijheid die Trump de AI-oligopolies wil geven. De bouw van de faraonische balzaal van de despoot is geblokkeerd door een... Republikeinse rechter. De goedkeuringsscore voor Trumps optreden ligt op amper 32 procent (meer dan 60 procent keurt zijn optreden af). De peilingen voor de tussentijdse verkiezingen zijn, zoals gezegd, rampzalig... En het Hooggerechtshof (met een reactionaire meerderheid!) maakt zich op om te verklaren dat de afschaffing van het ius soli (elk kind dat in de VS wordt geboren heeft de Amerikaanse nationaliteit) ongrondwettelijk is... Kortom, niets gaat meer goed!

Zijn succes in Venezuela heeft Trump doen geloven dat hij zich alles kan permitteren, met name het op brute wijze toe-eigenen van de Iraanse olie, het naar eigen goeddunken (en dat van Netanyahu) hervormen van het Midden-Oosten en zo de Amerikaanse hegemonie versterken die bedreigd wordt door de economische opkomst van het kapitalistische China. De berekening was van begin tot eind verkeerd. Die fout dreigt hem én het Amerikaanse imperialisme zeer duur te komen staan. De aspirant-neofascist in het Witte Huis zag zichzelf al als een Romeinse keizer (zoals Caligula). Verstoken van ook maar een greintje klassieke cultuur, voelt Trump intuïtief aan: 'arx tarpeia Capitoli proxima' (De Tarpeïsche rots ligt dicht bij het Capitool – de val ligt dicht bij het succes). Het gewonde, bedreigde beest kan nog gevaarlijker worden. Netanyahu – en Poetin! – laten zien tot welke gruweldaden deze mensen in staat zijn. Laten we in actie komen om hen te stoppen.

Dit artikel stond op Gauche Anticapitaliste. Nederlandse vertaling redactie Grenzeloos.