Zoals we al voorspelden, en gezien de aanhoudende weigering van het Iraanse regime om de uraniumverrijking te beëindigen en te onderhandelen over beperkingen van zijn ballistische raketprogramma, werd het geconfronteerd met ‘het risico van een militaire aanval. Die zou een situatie kunnen creëren die het hele regime bedreigt en uiteindelijk kunnen leiden tot het op de een of andere manier uit de macht zetten van Khamenei’. We concludeerden dat de dreigende Amerikaanse aanval ‘specifiek gericht was op Ali Khamenei en de leiders van de hardliners in het Iraanse regime, in de hoop dat hun verwijdering de weg zou vrijmaken voor de onderwerping van Teheran aan de wensen van Washington’.

We legden ook uit hoe de aanpak van Donald Trump ten aanzien van Iran past in het kader van zijn succesvolle strategie in Venezuela. Die richt zich op ‘het veranderen van het gedrag van het regime’ in plaats van ‘het veranderen van het regime’ zelf, zoals de regering van George W. Bush probeerde te doen door Irak binnen te vallen in 2003.

Een belangrijk verschil tussen Venezuela en Iran is echter dat Washington banden had met sleutelfiguren binnen het Venezolaanse regime en ervan uitging dat ze aan zijn eisen zouden voldoen zodra ze onder intense druk zouden worden gezet en nadat hun president, Nicolás Maduro, door ontvoering uit de weg was geruimd. In Iran daarentegen oefent het regime een veel strengere controle en toezicht uit op zijn leidende figuren. Daardoor is het risico dat een van hen achter de schermen een akkoord bereikt met Washington veel kleiner. Bovendien was het ontvoeren van de Opperste Leider van de Islamitische Republiek Iran geen haalbare optie, en zou het uitschakelen van hem alleen in ieder geval onvoldoende zijn geweest om het traject van het regime te veranderen.

Daarom is de Amerikaanse operatie tegen Iran veel groter en complexer dan die tegen Venezuela. Wat is dan het doel van de regering-Trump in Iran? Het moet nogmaals worden benadrukt dat het niet om ‘regimeverandering’ gaat, ondanks het aandringen van degenen die het enorme verschil tussen dat beleid – zoals geïllustreerd door de bezetting van Irak – en grootschalige militaire operaties niet begrijpen.

De huidige aanval gaat niet gepaard met enige intentie om Iran te bezetten (zelfs als een dergelijke bezetting mogelijk zou zijn, aangezien daarvoor een militaire inspanning nodig zou zijn die meer lijkt op de oorlogen in Korea en Vietnam dan op de bezetting van het sterk verzwakte Irak in 2003 – iets waar de Amerikaanse regering politiek niet toe in staat is en ook niet toe bereid is). Alles wat Trump tot nu toe heeft gedaan, lijkt in overeenstemming te zijn met de hierboven beschreven aanpak, zelfs tot het punt waarop hij de ruggengraat van het Iraanse regime – de Revolutionaire Garde – geruststelt dat hij hen ‘totale immuniteit’ garandeert als ze de oorlog staken en zich onderwerpen aan de wil van Washington.

Dat suggereert dat de gok van Washington in Iran eerder op hoop dan op zekerheid berust, in tegenstelling tot zijn berekeningen in Venezuela. De regering-Trump gokt erop dat overweldigende militaire druk, in combinatie met de eliminatie van verschillende leiders – waaronder het staatshoofd – de balans zal doen doorslaan in het voordeel van pragmatische, niet-ideologische ‘gematigden’. Dat zijn figuren die geloven dat het behoud van het regime van de mullahs nu vereist dat de houding van ‘verzet’ en ‘standvastigheid’ wordt losgelaten, dat regionale expansionistische ambities worden opgegeven en dat politieke en economische openheid jegens de Verenigde Staten wordt nagestreefd.

Een dergelijke verschuiving zou volgens hen Iran terugbrengen op het pad van economische ontwikkeling, waarvoor het land een aanzienlijk potentieel heeft. Het zou ook de levensduur van het regime verlengen en de oppositie onder de bevolking verminderen, vooral als dat gepaard gaat met een aanzienlijke versoepeling van de repressie die het dagelijks leven, met name voor vrouwen, zo zwaar maakt. De strop om het regime van de mullahs is zo strak aangetrokken dat het niet langer op de oude voet kan doorgaan – tenzij de hardliners ervoor kiezen om het land te veranderen in een absolute, geïsoleerde en verarmde dictatuur naar het voorbeeld van Noord-Korea. Dat scenario kan natuurlijk niet worden uitgesloten, hoewel het Iraanse volk zich veel minder vatbaar heeft getoond voor indoctrinatie en onderwerping dan de bevolking van dat onfortuinlijke land.

Hier ligt het fundamentele verschil tussen de doelstellingen van de regering-Trump in Iran en die van de zionistische regering – en zelfs van de zionistische staat. Netanyahu heeft het Iraanse volk herhaaldelijk opgeroepen om het regime omver te werpen en heeft openlijk zijn wens uitgesproken om de Pahlavi-dynastie, die door de Iraanse revolutie van 1979 werd omvergeworpen, te herstellen. Washington heeft Reza Pahlavi de zoon van de sjah, echter niet gesteund, net zoals het land de Venezolaanse oppositieleider niet heeft gesteund, omdat het beide ongeschikt achtte om hun respectieve landen te besturen.

Het primaire doel is dat het Iraanse regime, met zijn kernstructuren intact, met de Verenigde Staten samenwerkt, net als de andere regionale bondgenoten van Washington. Het land vreest de ineenstorting van het regime, omdat het beseft dat een dergelijke uitkomst waarschijnlijk zou leiden tot gewapende chaos en versnippering, met extreme instabiliteit in de Golfregio tot gevolg – een uitkomst die volledig in strijd is met de belangen van Washington en zelfs met de persoonlijke en familiale belangen van Trump, om nog maar te zwijgen van die van de families Kushner en Witkoff.

De zionistische regering daarentegen is voorstander van een dergelijke ineenstorting, die aansluit bij het al lang bestaande zionistische plan om het hele Midden-Oosten te versnipperen (zie ‘Reviving the Zionist Project to Fragment the Arab East’, 22 juli 2025) en die het imago van de staat Israël als ‘een villa in de jungle’ zou versterken. Zo omschreef de voormalige Israëlische premier Ehud Barak het ooit – in navolging van de grondlegger van het moderne zionisme, Theodor Herzl. Die beloofde dat de ‘staat van de Joden’ die hij voor ogen had ‘een voorpost van de beschaving in tegenstelling tot barbarisme’ zou zijn, ontleend aan het koloniale lexicon. Intussen heeft de zionistische staat alle andere staten in de regio overtroffen in barbarij door de genocidale oorlog die het heeft gevoerd – en nog steeds voert – in Gaza.

Dit artikel stond op Al-Quds al-Arabi. Nederlandse vertaling redactie Grenzeloos.