Dossier Marxisme
Stalinisme in de ideologie van het Kremlin
Daniil Traubenberg -
Wat is de rol van de rehabilitatie van het stalinisme in de officiële ideologie van Poetin? Hoe moet democratisch links dit benaderen? Publicist Daniel Traubenberg beschrijft de ontwikkeling van de…
Beschermt kampisme ons tegen oorlog?
Alda de Sousa -
1. De historische wortels van kampisme: kampisme is niet begonnen met de Koude Oorlog Kampisme heeft een eeuwenoude geschiedenis die intens verweven is met situaties van onderdrukking en dood voor…
Alexandra Kollontai, pionier van seksuele bevrijding
Momo Byass -
De Russische revolutionair socialist Alexandra Kollontai speelde een sleutelrol in de Russische Revolutie van 1917 en de beginfase van de Sovjet-Unie. Bekend zijn haar ideeën over gender en seksuele…
Wereldwijde crisis, conflicten en oorlog: welk internationalisme voor de 21e eeuw?
Pierre Rousset -
Pierre Rousset is coördinator van Europe Solidaire Sans Frontières (ESSF) en activist van de Vierde Internationale. Hij is auteur van werken en artikelen over internationale politiek en in het…
Van wie is Rosa Luxemburg?
Helen C. Scott, Paul Le Blanc -
De KPD veranderde Rosa Luxemburg in een veilige dode martelares, maar haar nalatenschap blijft een rijke bron voor de voortdurende wereldwijde strijd. In het begin van de jaren '20 was Luxemburg nog…
Een internationalistisch antwoord op multipolair imperialisme
Romeo Kokriatski, Kavita Krishnan, Promise Li, E.J. Ayoub -
'Multipolariteit' is het kompas geworden van een deel van links, de uitdrukking van een anti-imperialistische democratisering van internationale betrekkingen. Maar het dient ook als leidmotief voor…
Karl Marx en ecologie
Michael Löwy -
Het valt niet te ontkennen dat Marx zich interesseerde voor de milieuproblemen van zijn tijd en kritiek uitte op de schade die werd veroorzaakt door de kapitalistische productiewijze. Maar het moet…
Met de Parijse manuscripten legde Marx de kiem voor zijn levenswerk
Alex de Jong -
De Parijse manuscripten zijn een verzameling handschriften van Marx uit 1844. Het zijn min of meer uitgewerkte aantekeningen voor een nooit verschenen artikel: Marx liet het project varen, en een…
Een goedgeklede revolutionair – het leven van Michel Pablo
Herman Pieterson -
Gevangen gezet door een Griekse dictator, op de vlucht voor de nazi’s in bezet Frankrijk, tot 15 maanden veroordeeld voor steun aan de Algerijnse revolutie in Nederland in 1961. Altijd wat voor de…
Daniel Bensaïd was een van de grote vernieuwers van het marxisme
Darren Roso -
Daniel Bensaïd verwierp het idee van historische onvermijdelijkheid en zag de geschiedenis als een reeks kruispunten, niet als één enkel pad. Volgens Bensaïd zal klassenstrijd centraal blijven staan…
De betekenis van Lenin
Paul Le Blanc -
Als symbool van revolutie leefde Vladimir Lenin voort in de eeuw die volgde op zijn dood. Dat symbool was aanwezig in de hongermarsen en antifascistische straatgevechten in de jaren 1930, in het blok…
Links en Oekraïne: anti-Imperialisme of alter-imperialisme?
Rafael Bernabe -
In een steeds instabielere en complexere internationale situatie moet links drie fundamentele principes in gedachten houden: 1. Consistent anti-imperialisme; 2. Erkenning van het…
Marx is onmisbaar, maar welke Marx?
Michael Löwy -
Michael Löwy, socioloog, activist en auteur van talrijke werken over het marxisme, evenals vele artikelen voor “Contretemps”, zet zich in zijn nieuwe boek, uitgegeven door “Éditions du Retrait”, in…
Livio Maitan, een vergeten reus van het Italiaanse marxisme
Enzo Traverso -
Livio Maitan behoorde tot een verloren wereld van professionele revolutionairen wiens strijd en offers een zwaar stempel drukten op de twintigste-eeuwse geschiedenis. Historicus Enzo Traverso brengt…
Hoe Daniel Bensaïd marxisme nieuw leven inblies
Darren Rosso -
De Franse marxistische filosoof Daniel Bensaïd worstelde met de geschiedenis van socialistische nederlagen om ons zo te kunnen voorzien van een routekaart voor het heden. Het resultaat was een…
Mandel lezen
Ian Parker -
Manuel Kellner, een Duitse kameraad van de Vierde Internationale, had het geluk zijn proefschrift te kunnen schrijven over het werk van de Belgische trotskistische activist en theoreticus Ernest…
Revolutionair, boerenleider: Hugo Blanco (1934 ‒ 2023)
Maria Sundvall -
Hugo Blanco, de Peruaanse revolutionair, boerenleider, voormalig parlementslid, strijder voor de rechten van de inheemse bevolking en voor het milieu, is overleden na een korte periode van acute…
Mondiaal postfascisme en de oorlog in Oekraïne
Enzo Traverso, Ilya Budraitskis -
Een gesprek tussen Ilya Budraitskis en historicus Enzo Traverso over de wereldwijde opkomst van het postfascisme, Poetins Rusland en de oorlog in Oekraïne. Ilya Budraitskis: Een paar jaar geleden…
In memoriam Marijke Colle (1947-2023)
Alain Tondeur -
Op 27 april begeleidden haar kameraden, familie, vrienden en de zon Marijke naar haar laatste rustplaats. Hier is de tekst van de toespraak die ik bij deze gelegenheid hield. Marijke's nagedachtenis…
Livio Maitan: een leven van revolutionair engagement ‒ geschiedenis zonder rimpels
Daniel Bensaid -
Livio Maitan (1923-2004) was een halve eeuw (vanaf 1947 tot zijn dood) een van de leiders van de Vierde Internationale. In 2002 schreef hij zijn memoires die na zijn dood in het Engels gepubliceerd…
Marijke Colle, een leven lang nieuwsgierig en actief
Alex de Jong -
Op zondag 16 april kwam het droevige nieuws dat onze kameraad Marijke Colle op vijfenzeventigjarige leeftijd is overleden. Als overtuigd feministisch-socialist zette Marijke zich vele jaren in voor…
Ernest Mandel en de economie van het laatkapitalisme
Marcel van der Linden -
De Belgische marxist Ernest Mandel populariseerde de term 'laatkapitalisme' om aan te geven hoe het systeem in de naoorlogse decennia was veranderd. Het werk van Mandel was een mijlpaal in de studie…
De korte twintigste eeuw van Ernest Mandel
Alex de Jong -
De socialistische wetenschapper en activist Ernest Mandel werd honderd jaar geleden, op 5 april 1923, geboren. Een 'Vlaams internationalist van Joodse afkomst', Mandel was schrijver van enkele van de…
Marxisme voor het tijdperk van de klimaatnoodtoestand
Gareth Dale -
Kohei Saito's boek Capital in the Anthropocene uit 2020 werd een verrassende bestseller in Japan, waarmee hij een bredere dorst naar antikapitalistische analyses van de milieuramp en een brede…
De wortels van het Russische imperialisme
Dan La Botz -
De Russische oorlog tegen Oekraïne is het resultaat van de imperialistische ideologie en de economische en geopolitieke doelstellingen van Vladimir Poetin en de Russische staat. Rusland is, zoals het…
Socialisme heeft gehandicaptenrechten nodig
James Graham -
Is het door een picketline heenlopen aanvaardbaar als degene die dat doet gehandicapt is en een bepaald product nodig heeft? Wat als stakende arbeiders weigeren om mondkapjes te dragen, waardoor…
Karl Marx en ecologie
Michael Löwy -
Het valt niet te ontkennen dat Marx geïnteresseerd was in de milieuproblemen van zijn tijd en kritiek had op de schade die de kapitalistische productiewijze veroorzaakte. Maar erkend moet worden dat…
In memoriam Arend van de Poel
Herman Pieterson -
21 augustus 1968. De tanks van het Warschaupact rollen Tsjechoslowakije binnen om een eind te maken aan een experiment met democratische hervormingen. Diezelfde middag stonden twintig leden van de…
Anton de Kom: Revolutionair-socialistisch denker en activist
Hans Lammers, Ron Blom -
Anton de Kom is in 2020 eindelijk opgenomen in de Canon van Nederland. Hij wordt daarin gepresenteerd als een Surinaamse antikoloniale schrijver, activist en verzetsheld. De letterlijke rode draad in…
Een eeuw strijdend voor het socialisme
Joost Kircz -
Geen erbarmen Ik begrijp niet waarom Juist in deze dagen de Matheus door mijn hersens jaagt Christus is mijn heiland niet Zou het gaan om het volk dat eens riep barabam kruisigt hem na miljoenen…
Abonneer op Marxisme