Achtergrond

Uit de lockdown en terug de lange depressie in
Michael Roberts -
De pandemie leidde tot een wereldwijde recessie die hele delen van het mondiale kapitalisme platlegde. Terwijl het systeem ongelijkmatig uit de crisis komt, interviewt Ashley Smith voor Spectre de marxistische econoom Michael Roberts over de diepere redenen voor de huidige malaise van het kapitalisme, de vorm en tegenstrijdigheden van het herstel…
De tijd om te vechten voor het klimaat, voor het leven, voor ons en onze kinderen is nu!
Daniel Tanuro -
'Het leven op aarde kan zich herstellen van grote klimaatveranderingen door te evolueren tot nieuwe soorten en nieuwe ecosystemen te creëren. De mensheid kan dat niet.' Dat staat in het ontwerp-rapport van het IPCC (6e beoordelingsrapport, dat naar verwachting  in februari 2022 uitgebracht wordt). De tekst is ondubbelzinnig over de…
Lessen van Podemos
Dave Kellaway -
Dave Kellaway kijkt terug op het tijdperk Pablo Iglesias, waarin links in Spanje de politieke bovenhand had. Hij vergelijkt de ontwikkelingen van Podemos in Spanje met die van de Corbyn-beweging in het Verenigd Koninkrijk. [leestijd 14 minuten]. Een maand of wat geleden faalde Pablo Iglesias in zijn poging om bij de regionale verkiezingen in…
Om de toenemende ongelijkheid en armoede in de wereld aan te pakken, moeten we de schulden kwijtschelden
Eric Toussaint -
'De schuldenlast van de arbeidersklasse is direct verbonden met de groeiende armoedekloof en toenemende ongelijkheid, en met de afbraak van de welvaartsstaat waar de meeste regeringen sinds de jaren tachtig aan werken,' zegt Toussaint in dit interview. [leestijd 10 minuten]. C.J. Polychroniou: 'In de afgelopen decennia is de ongelijkheid in veel…
IAE: de valkuilen van 'netto nul-uitstoot'
Daniel Tanuro -
Sinds haar oprichting in 1948 is het Internationaal Energieagentschap (IEA) de waakhond van het grote fossiele kapitaal. Ondanks de waarschuwingen van wetenschappers is ze decennialang onverminderd doorgegaan met het produceren van documenten die de multinationale energiebedrijven vrijuit laten gaan en zo rechtstreeks leiden tot de transformatie…
Waarom de Commune van Parijs 150 jaar later nog steeds weerklank ondervindt
Enzo Traverso -
De Parijse Commune eindigde op 28 mei 1871, na slechts twee maanden aan de macht te zijn geweest. Hoe verklaren we, zo vraagt Enzo Traverso zich af, dat de herinnering aan een vluchtige revolutionaire regering zo lang blijft voortleven en zo fris is? [leestijd 20 minuten] Er bestaat een paradoxale discrepantie tussen de razendsnelle opkomst en…
Reflecties van een anti-imperialist na tien jaar debat
Gilbert Achcar -
Wat betekent het om ‘anti-imperialist’ te zijn in de 21 e eeuw? Over die vraag wordt al een decennium lang door links over de hele wereld gediscussieerd. Gilbert Achcar kijkt in een interview met Stephen R. Shalom terug op dit debat. [leestijd 25 minuten]. Stephen R. Shalom: Gilbert, je hebt onlangs een veelbesproken artikel gepubliceerd in …
Hannah Arendt en Walter Benjamin
Michael Löwy -
Sinds de herontdekking in de jaren 1960 is de Duitse schrijver en criticus Walter Benjamin (1892-1940) nooit uit de belangstelling verdwenen, ook niet in de Nederlandse taal. Recentelijk werd er een nieuwe  publicatie aan toegevoegd: Hannah Arendt en Susan Sontag, ‘Walter Benjamin. In het teken van Saturnus’ (Octavo). Naar aanleiding daarvan…
De economische reactie op de crisis komt de grote bedrijven ten goede
Eric Toussaint, Roberto González Amador -
'De eerste economische reactie op de crisis als gevolg van de covid-19 pandemie, een reactie die bijna overal de overhand had, was het injecteren van liquiditeit in de financiële markten en het aangaan van meer overheidsschuld. Dit komt uiteindelijk ten goede aan het grootkapitaal, de grote aandeelhouders van grote ondernemingen en de…
De Visserijrevolutie: intensieve visserij en de geboorte van het kapitalisme (deel 4)
Ian Angus -
Marxistische historici debatteren al sinds de jaren veertig over de oorsprong van het kapitalisme. Het is waar, zoals Eric Hobsbawm ooit opmerkte, dat 'niemand serieus volhoudt dat het kapitalisme vóór de 16e eeuw de overhand had, of dat het feodalisme na het einde van de 18e overheerste,' [1] maar ondanks jaren van heftige discussie in vele…
Palestina voert een vrijheidsstrijd, een door het VN-Handvest erkend recht
Chris de Ploeg -
Context en historisch inzicht zijn essentieel om de wereldproblemen te kunnen vatten. Net die elementen ontbreken bijna volledig in de media, waar 'geweld van beide kanten' wordt verengd tot 'plotselinge escalatie' van een 'conflict' zonder enige uitleg over de oorzaken. Chris de Ploeg schreef een overzicht van het kolonialisme, de apartheid, de…
Maak een einde aan het systeem van privé-octrooien! Voor een farmaceutische industrie onder controle van de bevolking en een vrij, universeel en publiek vaccinatiesysteem
Diverse organisaties -
Dankzij een enorme wetenschappelijke inspanning, gebaseerd op internationale samenwerking en historische bedragen aan overheidsgeld, heeft de mensheid in minder dan een jaar verschillende doeltreffende vaccins tegen covid-19 kunnen ontwikkelen. Dit grote succes zou echter volledig overschaduwd kunnen worden door de hebzucht van de farmaceutische…
Enkele notities over de huidige wereldeconomie
Michael Roberts -
Leidt het einde van de pandemie, of althans het indammen ervan tot een herstel van de wereldeconomie? Op korte termijn zal er van een opleving sprake zijn, maar op langere termijn zal er van blijvende schade door de pandemie en stagnatie sprake zijn. Dat althans is de mening van de Marxistische econoom Michael Roberts. [leestijd 10 miniuten] Een…
Islamofobie in Europa
Joseph Daher -
Islamofobie, verbonden met vormen van anti-Arabisch racisme en koloniale en imperialistische geschiedenissen, bestond al vóór 2000, maar nam na de aanslagen van 11 september 2001 door de jihadistische organisatie Al-Qaida enorm toe in Westerse landen. Er was een nieuwe vijand gevonden en in Europa, Noord-Amerika en Australië, maar ook elders,…
Palestijnse jongeren: achter de wolken schijnt de zon
Ilan Pappé -
Hoewel er vanuit Palestina al geruime tijd deprimerend nieuws komt, zijn er toch ook wel degelijk lichtpunten – zoals de hoopvolle initiatieven van Palestijnse jongeren in de regio en elders ter wereld. [leestijd 25 minuten]  De afgelopen twee decennia zijn rampzalig geweest voor Palestina en de Palestijnen, misschien wel even noodlottig als…
Barbaarse tijden vragen om moed
Michael Löwy -
Over de hele wereld nemen het [neo]fascisme en de ecologische crisis toe. Ecosocialistisch denker en activist Michael Löwy wijst erop hoe samenvallende strijd binnen het anti-kapitalistische kamp de kracht kan opbouwen die nodig is om de uitdagingen die voor ons liggen te overwinnen. [leestijd 20 minuten] De coronapandemie is een mondiale…
Al honderden jaren geven pandemieën onze manier van werken vorm
Freg J. Stokes -
De uitkomsten van klassenconflicten in de geschiedenis zijn beïnvloed door de manier waarop arbeiders en heersers op pandemieën reageren. Nu we deze pandemie te boven komen, is de strijd voor rechtvaardiger arbeidsregimes een dringende taak. [leestijd 12 minuten] Als we ons de vier ruiters van de Apocalyps voorstellen, denken we aan Oorlog,…
Dekolonisering is geen metafoor
Koen Bogaert -
Dekolonisering is vandaag alom tegenwoordig in het publieke debat. Steeds meer organisaties en publieke instellingen voelen een toenemende druk van onderuit om te ‘dekoloniseren’. Musea, universiteiten, scholen en zelfs steden springen allemaal op de kar. [leestijd 10 minuten] Tezelfdertijd zien we ook een tegenreactie ontstaan, niet in het minst…
Intensieve visserij en de geboorte van het kapitalisme (deel 3)
Ian Angus -
De eerste kabeljauwoorlog. Hoe piraten met een Engelse overheidsvergunning de visserij op Newfoundland stalen van Europa's grootste feodale rijk. [leestijd 17 minuten] In 1575 kocht Anthony Parkhurst, een redelijk succesvolle koopman uit Bristol, een middelgroot schip en begon jaarlijks visexpedities naar Newfoundland te organiseren om op…
Het revolutionaire proces in Noord-Afrika en het Midden-Oosten: resultaten en vooruitzichten
Vierde Internationale -
De volksopstand waarvan we de tiende verjaardag vieren, begon in Tunesië en verspreidde zich snel  naar Noord-Afrika en het Midden-Oosten en vervolgens naar andere landen buiten dit geografische gebied, in verschillende contexten en met verschillende aanleidingen: de Spaanse staat (Indignados-beweging), de Verenigde Staten (Occupy Wall Street…
Hun anti-imperialisme en het onze
Gilbert Achcar -
De logica van ‘de vijand van mijn vijand is mijn vriend’ is een recept voor leeg cynisme. De laatste drie decennia is er een toenemende politieke verwarring ontstaan over de betekenis van het begrip anti-imperialisme, een concept dat op zichzelf niet eerder onderwerp van veel debat was. Er zijn twee belangrijke redenen voor deze verwarring: de…
Over de internationale situatie
Vierde Internationale -
In 2020 kon de bijeenkomst van het centrale politieke orgaan van de Vierde Internationale, het Internationaal Comité, vanwege de uitbraak van de coronavirus pandemie niet doorgaan. In februari van dit jaar werd er online wel een vijfdaagse vergadering gehouden waaraan mensen uit 39 landen, die 49 verschillende organisaties…
Intensieve visserij en de geboorte van het kapitalisme (deel 2)
Ian Angus -
Deel een besprak de ontwikkeling van vis als massaal voedselproduct en het Nederlandse gebruik van fabrieksschepen in de Noordzee in de 16e eeuw. Deel twee gaat in op de opkomst van een nog grotere kapitalistische visserij aan de andere kant van de Atlantische Oceaan. [leestijd 12 minuten] 'In de zestiende en deels nog in de zeventiende eeuw…
De nieuwe opleving van de vrouwenbeweging
Vierde Internationale -
De laatste jaren zien we een nieuwe opleving van de feministische beweging, die in een aantal landen een massaal karakter heeft gekregen. Tegelijkertijd zie we ook dat meer vrouwen leiding nemen in grote massaprotesten en volksopstanden. Als we deze situatie vergelijken met de strijd aan het einde van de 19de eeuw en het begin van de 20ste…
pagetoptoptop